Hete koffie en slokdarmkanker: hoe lang je je kopje beter laat afkoelen

Wat het onderzoek uit Oxford liet zien

De aanleiding is een groot Brits onderzoek van kankerepidemiologen van de University of Oxford, in september 2026 verschenen in het International Journal of Cancer. Zij volgden ongeveer 977.000 volwassenen uit twee Britse bevolkingsgroepen gedurende elf tot veertien jaar. In die periode kregen 2.348 deelnemers slokdarmkanker. Volgens de samenvatting van MMV waren dat 1.045 gevallen van plaveiselcelcarcinoom en 1.303 gevallen van adenocarcinoom, twee verschillende vormen van slokdarmkanker.

Het verschil zat vooral bij het plaveiselcelcarcinoom. Wie zijn koffie of thee zei te drinken als ‘zeer heet’, had ongeveer drie keer zoveel risico op die vorm als wie zijn drankje ‘warm’ dronk. Mensen die zes of meer hete koppen per dag dronken, hadden 71 procent meer risico dan mensen die het bij minder dan zes hielden. De onderzoekers schatten dat in het Verenigd Koninkrijk jaarlijks zo’n 440 gevallen te voorkomen zijn als niemand meer zeer hete dranken zou drinken.

Belangrijk om erbij te zeggen is dat dit Britse cijfers zijn. Het KWF wijst erop dat het plaveiselcelcarcinoom in Nederland relatief weinig voorkomt en dat bij de vaker voorkomende vorm, het adenocarcinoom, geen duidelijk verband met de temperatuur van dranken is gevonden. Roken en alcohol wegen voor slokdarmkanker veel zwaarder.

Welke temperatuur is dan te heet

De grens die steeds terugkomt ligt rond de 60 tot 65 graden. Het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) van de Wereldgezondheidsorganisatie deelde zeer hete dranken in 2016 in als waarschijnlijk kankerverwekkend, en noemt daarbij temperaturen van 65 graden en hoger. In het Oxford-onderzoek en in het standpunt van het KWF wordt een verhoogd risico al gezien vanaf ongeveer 60 graden.

Het idee erachter is vrij eenvoudig. Een heel hete slok kan het slijmvlies van de slokdarm beschadigen, en wie dat jaar in jaar uit vele keren per dag doet, geeft dat weefsel weinig rust. Een deskundige vatte het tegenover Healthline zo samen dat een drankje dat de punt van je tong verdooft of verbrandt, ook je slokdarm beschadigt. Dat is meteen de handigste graadmeter die je hebt.

Hoe heet komt koffie uit je machine

Koffie wordt gezet met water dat bijna kookt, en dat is ook nodig om de smaak goed uit de bonen te halen. In het kopje is het daarna nog steeds behoorlijk heet. Volgens de cijfers die Newsmonkey bij het onderzoek aanhaalt, ligt de gangbare serveertemperatuur tussen 49 en 60 graden, terwijl sommige dranken boven de 82 graden worden geserveerd. Een vers gezette kop uit een volautomaat, een padmachine of een filterapparaat kan bij de eerste slok dus makkelijk boven die grens van 60 graden zitten.

Veel volautomaten laten je de temperatuur van de koffie zelf instellen. Hoe dat bij een veelgebruikt model gaat, lees je in ons stuk over de hoeveelheid en temperatuur instellen op een DeLonghi Magnifica S. Een standje lager is een prima keuze als je merkt dat je altijd moet blazen voordat je kunt drinken. Bij espresso speelt het minder, want zo’n klein kopje koelt snel af en drink je meestal niet in een paar seconden leeg.

Hoe lang je je kopje laat staan

Een exacte wachttijd heeft de wetenschap niet. Het KWF houdt het op een paar minuten laten afkoelen en zegt er nadrukkelijk bij dat je geen thermometer nodig hebt. Healthline noemt drie tot vijf minuten als richtlijn om onder de risicogrens te komen. Hoe snel het gaat, hangt af van een paar dingen die je zelf in de hand hebt.

• Het formaat van je kopje. Een grote mok blijft langer heet dan een klein kopje. Bij een grote beker is vijf minuten eerder de ondergrens dan de bovengrens.
• Het materiaal. Een dubbelwandig glas of een thermosbeker is gemaakt om warmte vast te houden. Prettig onderweg, maar daarin duurt afkoelen veel langer.
• Een scheutje koude melk of water. Dat werkt het snelst. Een beetje koude melk in een koffie verkeerd haalt er meteen flink wat warmte af.
• Opgeschuimde melk. Die komt zelf vaak ook heet uit de kan. Laat een latte daarom net zo goed even staan.

Eerlijk gezegd is dit een van de weinige gezondheidsadviezen rond koffie die je niets kost. Koffie die een paar minuten heeft gestaan smaakt bovendien vaak beter, omdat je bij een lagere temperatuur meer van het zuur en de zoetheid proeft. Wie ooit een filterkoffie heeft laten afkoelen en daarna nog eens heeft geproefd, kent dat effect.

Wat dit niet betekent

Het onderzoek zegt niets over hoeveel koffie je drinkt, alleen over hoe heet. Wil je weten waar de grens bij cafeïne ligt, dan is dat een andere vraag, die we uitleggen in hoeveel kopjes koffie per dag veilig zijn. Het is ook een observationeel onderzoek, dat een verband laat zien en geen bewijs dat elke hete slok tot schade leidt. Het KWF benadrukt dat het absolute risico klein blijft, juist omdat deze vorm van slokdarmkanker in Nederland weinig voorkomt.

Heb je langer last van slikklachten, onverklaarbaar gewichtsverlies of aanhoudend brandend maagzuur, dan is de huisarts de plek om dat te bespreken. Voor al het andere is de boodschap simpel. Zet je koffie zoals je gewend bent, en geef hem een paar minuten voordat je de eerste slok neemt.