Home / Artikelen

Internationale Dag van de Koffie: dit kun je vandaag proeven en scoren

Op 1 oktober is het Internationale Dag van de Koffie, en dit jaar is dat meer dan een marketingmoment. De Verenigde Naties hebben de dag in maart 2026 officieel erkend, waardoor 2026 de eerste keer is dat de dag op de VN-kalender staat. Voor jou thuis betekent dat vooral twee dingen. Er is hier en daar gratis koffie te halen, en het is een mooi excuus om eens een boon te zetten die je normaal laat liggen.
Koffieboer plukt rode koffiebessen van de struik
Foto: Nguyen Tong Hai Van via Unsplash
Inhoudsopgave

Waarom de VN zich met je kopje bemoeit

De Algemene Vergadering van de VN nam op 10 maart 2026 een resolutie aan die 1 oktober aanwijst als de internationale koffiedag. Het thema van deze eerste editie is Celebrating Coffee, Honouring the People Behind Every Cup, vrij vertaald een eerbetoon aan de mensen achter elk kopje. Op de themapagina van de Verenigde Naties volg je de hele keten, van zaadje en bodem tot branden en drinken.

De toon is minder feestelijk dan je zou verwachten. De VN wijst erop dat veel koffie op kleine boerderijen groeit, dat een groot deel van het branden en verpakken buiten de producerende landen gebeurt en dat kleine boeren het grootste risico dragen als de prijs schommelt. In Genève organiseren het FAO-kantoor en de VN-missies van Indonesië, Rwanda en Turkije een officiële viering met een gesprek over de hele keten en een proeverij na afloop.

Dat past bij wat je de afgelopen maanden in het schap zag. De prijs van een pak koffie ging alle kanten op, en daar zit veel weer en oogst achter, zoals we eerder schreven over de terugvering van de koffieprijs.

Fairtrade stuurt de koffiemarkt een tikkie

In Nederland haakt Fairtrade aan met de campagne Tikkie eerlijker. Het idee is een symbolisch betaalverzoek aan de koffiemarkt, namens boeren, voor het deel van de prijs dat ze nooit kregen. Er zit ook iets concreets onder. Volgens Duurzaam Ondernemen verhoogt Fairtrade per 1 december 2026 de minimumprijs voor arabica met 11 procent en voor robusta met 8 procent. Daar hebben zo’n 900.000 koffieboeren wereldwijd profijt van, en directeur Marloes Groenewegen vat het samen als “koffieboeren verdienen zekerheid”.

Of je dat in de winkel gaat merken, valt nog niet te zeggen. De minimumprijs is een vangnet dat vooral telt als de wereldmarktprijs laag staat. Wil je weten hoe een merk het anders aanpakt dan met een keurmerk, lees dan hoe Wakuli rechtstreeks met boeren handelt.

Gratis koffie en iets nieuws proeven

Een landelijke actie met gratis koffie bij alle cafés of supermarkten is er niet aangekondigd. Het gebeurt vooral lokaal, bij gemeenten, bibliotheken en zaken die zelf iets organiseren. Een paar voorbeelden en tips.

  • In Dronten schenken de werkgroep Fairtrade Dronten, De Meerpaal en de bibliotheek op 1 oktober gratis Fairtrade-koffie en thee op het Serviceplein, van 10.00 tot 12.00 uur en van 14.00 tot 16.00 uur.
  • Veel koffiebars en branders doen op deze dag een eigen actie, van een extra stempel op je kaart tot een proeverij. Kijk vooral op de sociale kanalen van de zaak bij jou om de hoek.
  • Fairtrade-gemeenten en -scholen staan vaak stil bij de dag. Wie bij de gemeente of op school koffie drinkt, krijgt die soms juist vandaag even in de schijnwerpers.

Thuis vieren kan ook, en dat is eerlijk gezegd het leukste. Pak eens een boon uit een land dat je nooit koopt. Rwanda, een van de landen achter de viering in Genève, levert vaak heldere koffie met iets fruitigs, die prima tot zijn recht komt als filterkoffie. Een koffie uit Indonesië is meestal juist voller en aardser, en die past goed bij een cafetière. Zet ze naast elkaar, met dezelfde verhouding, en proef het verschil. Dat zegt meer over waar je koffie vandaan komt dan welke campagne ook, net zoals je bij Colombiaanse koffie per regio andere smaken proeft.

Onze tip voor wie het simpel wil houden is een pak met een Fairtrade-keurmerk uit de supermarkt, met het land van herkomst op de verpakking. Dan weet je in elk geval waar het vandaan komt, en dat is precies waar deze dag om draait.

Redactie NBPA

Lees meer over onze redactie en werkwijze.