Koffie en borstvoeding: wat onderzoekers in moedermelk terugvonden
Inhoudsopgave
Wat de onderzoekers in de melk vonden
Het onderzoek werd op 14 oktober beschreven door de medische nieuwssite News-Medical. Het staat als preprint op bioRxiv. Dat betekent dat andere wetenschappers het nog niet hebben beoordeeld, en dat je de uitkomsten met enige voorzichtigheid moet lezen.
De onderzoekers gebruikten gegevens van 349 gezonde moeders uit de Amerikaanse staten Minnesota en Oklahoma, die allemaal een voldragen baby hadden en van plan waren volledig borstvoeding te geven. Ongeveer een maand na de bevalling gaven ze een melkmonster, twee uur na een voeding. In die melk maten de onderzoekers 458 verschillende stoffen uit de stofwisseling. Daarnaast vulden de moeders een uitgebreide vragenlijst in over wat ze aten en dronken, en bij een deel van hen werd ook gekeken naar erfelijke verschillen.
Koffie sprong eruit. Wie meer koffie en cafeïne binnenkreeg, had duidelijk meer chinazuur en 1,3-dimethylurinezuur in de melk. Chinazuur is een van de zuren die van nature in koffie zitten en die mede de smaak van je kopje bepalen. Bij chinazuur verklaarde het eetpatroon van de moeder 34 procent van de verschillen tussen vrouwen, een groot deel voor één stof. Ter vergelijking, bij een stof die met citrusfruit samenhangt was dat 12,5 procent.
Breder gekeken vonden de onderzoekers 1.038 verbanden tussen wat de moeders aten en wat er in hun melk zat, en het overgrote deel daarvan was positief. Meer van iets eten ging dus meestal samen met meer van een bepaalde stof in de melk. Alcohol was een uitzondering in een andere richting. Bij moeders die meer dronken, lag het niveau van een signaalstof die mogelijk een rol speelt bij de darmontwikkeling van de baby juist lager.
Wat dit wel en niet zegt
Het onderzoek laat zien dat koffie herkenbare sporen in moedermelk achterlaat. Het zegt niets over of die sporen goed of slecht zijn voor de baby. Daar was het ook niet voor opgezet. De onderzoekers wilden in kaart brengen welke factoren de samenstelling van moedermelk sturen, voeding, erfelijkheid of de melkklier zelf, en hun conclusie is dat voeding van die drie het zwaarst weegt.
Voor een koffiedrinker is dat eigenlijk een herkenbaar punt. Iedereen die thuis zet, weet dat koffie meer is dan cafeïne. Dezelfde zuren die je proeft als je een lichtgebrande filterkoffie zet, komen voor een deel ook verderop in het lichaam terug. Een studie als deze maakt dat meetbaar. Wat het niet doet, is een nieuwe grens trekken. Het advies voor hoeveel cafeïne veilig is tijdens borstvoeding blijft gebaseerd op eerder onderzoek naar cafeïne zelf.
Hoeveel koffie past bij borstvoeding
Het Voedingscentrum volgt hiervoor de Europese voedselautoriteit EFSA. Die verwacht gemiddeld geen nadelige gevolgen als je tijdens de borstvoeding niet meer dan 200 milligram cafeïne per dag neemt, in één keer of verdeeld over de dag. Een (veel) hogere inname kan volgens het Voedingscentrum leiden tot onrust en een hogere hartslag bij de baby. Een eigen Nederlands advies over cafeïne tijdens borstvoeding komt er naar verwachting in 2027, als de Gezondheidsraad zijn voedingsaanbevelingen voor die periode publiceert.
Hoeveel kopjes dat zijn, hangt sterk af van hoe je je koffie zet. Het Voedingscentrum rekent met deze gemiddelden.
| Wat je drinkt | Cafeïne ongeveer | Zoveel per dag past in 200 mg |
|---|---|---|
| Kopje filter- of oploskoffie (125 ml) | 60 mg | drie kopjes |
| Beker filter- of oploskoffie (250 ml) | 120 mg | anderhalve beker |
| Espresso (30 ml) | 40 mg | vijf espresso’s |
| Dubbele espresso (60 ml) | 80 mg | twee dubbele |
| Kopje cafeïnevrije koffie (125 ml) | 3 mg | telt nauwelijks mee |
| Beker zwarte thee (250 ml) | 60 mg | telt wel mee |
Die tabel laat iets zien wat veel thuisbarista’s verrast. Een grote beker filterkoffie bevat meer cafeïne dan een dubbele espresso. Wie ’s ochtends een flinke mok uit de V60 of het filterapparaat drinkt, zit met anderhalve mok al aan de grens. Zet je sterker dan gemiddeld, met meer koffie per liter, dan zit je er sneller boven. Hoe de verhouding per zetmethode uitpakt, lees je in ons stuk over hoeveel gram koffie per kopje.
Tel ook mee wat je verder drinkt. Thee, cola, ijsthee en chocolade bevatten ook cafeïne. Voor wie meer koffiemomenten wil zonder boven de 200 milligram uit te komen, is cafeïnevrije koffie de makkelijkste uitweg. Met minder dan 3 milligram per kopje telt die nauwelijks mee. Je kunt ook halfom zetten, de helft gewone en de helft cafeïnevrije bonen. Voor de algemene grenzen buiten de borstvoedingsperiode lees je ons stuk over hoeveel kopjes koffie per dag veilig zijn.
Ons advies is vooral om je eigen kop te kennen. De gemiddelden in de tabel zijn een goed vertrekpunt, maar een royaal gezette mok uit eigen keuken kan er flink boven zitten. Merk je dat je baby onrustig is op dagen dat je veel koffie dronk, bespreek dat dan met het consultatiebureau of een lactatiekundige.
