Koffiemythes die blijven rondgaan: wat klopt er wel en niet volgens onderzoek
Inhoudsopgave
De meeste mythes zijn niet helemaal uit de lucht gegrepen. Ze beginnen bij een korrel waarheid die onderweg is opgeblazen. Daarom zetten we bij elke fabel niet alleen wat het onderzoek zegt, maar ook waar die korrel zit. Dan snap je waarom hij zo hardnekkig is, en wanneer je hem wel serieus moet nemen. Houd daarbij in je achterhoofd dat ISIC door de koffiesector betaald wordt. De studies waar het naar verwijst zijn wel gewoon gepubliceerd onderzoek.
1. Koffie droogt je uit
De korrel waarheid is dat cafeïne je wat eerder laat plassen. Daar is het idee op gebouwd. Maar koffie bestaat voor meer dan 95 procent uit water, en een studie uit 2014 vond bij matige hoeveelheden geen enkel teken van uitdroging. Koffie telt gewoon mee voor je vochtinname. Toch denkt in Nederland nog 44 procent van de koffiedrinkers dat koffie uitdroogt, blijkt uit het Nationaal Koffie & Thee Onderzoek 2026. Van alle mythes is dit waarschijnlijk de taaiste.
2. Koffie is slecht voor je hart
De korrel waarheid is dat een flinke dosis cafeïne je hart tijdelijk sneller kan laten kloppen, en dat voelen mensen. Op lange termijn wijst het onderzoek de andere kant op. Recente studies vinden geen verband tussen koffie en een hoger risico op hart- en vaatziekten, en twee grote analyses uit de Britse UK Biobank uit 2022 koppelen licht tot matig drinken zelfs aan een iets lager risico. Over de grens die cardiologen daarbij aanhouden schreven we eerder in ons stuk over het hartadvies van 400 milligram. Heb je een hartritmestoornis of gebruik je medicijnen, overleg dan wel met je arts.
3. Cafeïnevrije koffie heeft geen zin
De korrel waarheid is dat veel mensen koffie gelijkstellen aan cafeïne. Haal je die eruit, dan blijft er volgens die redenering niets over. Maar cafeïnevrije koffie bevat nog steeds polyfenolen, chlorogeenzuren en mineralen als kalium en magnesium. Een grote analyse uit 2014 koppelde zowel gewone als cafeïnevrije koffie aan een lager risico op diabetes type 2. En in de studie uit Cork naar koffie en de darmen gingen juist de deelnemers met cafeïnevrije koffie vooruit op leren en geheugen. Hoe die koffie gemaakt wordt lees je in ons stuk over cafeïnevrije koffie.
4. Je mag geen koffie drinken op een lege maag
Deze mythe groeit het hardst. Het aantal zoekopdrachten naar koffie op een lege maag steeg volgens ISIC in een jaar met de helft. De korrel waarheid is dat koffie de aanmaak van maagzuur, gal en verteringsenzymen op gang brengt. Wie last heeft van brandend maagzuur, kan dat dus echt merken. Volgens de onderzoeken die ISIC aanhaalt, helpt die prikkel juist bij het verteren van eten, vooral van vetten, en gaat koffie samen met een gezonde darmflora. Dat het een gezonde maag schaadt om je eerste kop voor het ontbijt te drinken, laat dat onderzoek niet zien. Wanneer je je eerste kop het best kunt nemen, is een andere vraag, en daarover gaat ons stuk over het beste moment voor koffie.
Waarom die fabels blijven
De Britse diëtist Kate Hilton, die met ISIC samenwerkt, zegt het in het bericht eigenlijk het scherpst. Veel koffiemythes zijn gebaseerd op een korrel waarheid die is overdreven of uit zijn verband gehaald. Volgens cijfers die ISIC aanhaalt, wijkt tot 98 procent van de voedingsinformatie op TikTok af van officiële richtlijnen, en haalt een op de vijf mensen gezondheidsinformatie van sociale media.
Wij denken dat het patroon van de korrel waarheid ook de beste manier is om zelf zo’n claim te wegen. Vraag je bij een filmpje af wat het kleine, ware stukje is en hoe groot het daarna gemaakt wordt. Het eerder moeten plassen klopt, de uitdroging niet. De maagprikkel klopt, de schade niet. Wie dat onderscheid maakt, hoeft niet elke week zijn koffiegewoonte om te gooien.
