Koffie, darmen en hersenen: wat het onderzoek uit Cork over je kopje laat zien

Wat de onderzoekers deden

Het onderzoek komt van APC Microbiome Ireland, een onderzoekscentrum van University College Cork, onder leiding van hoogleraar John Cryan. Volgens het persbericht van de universiteit deden 62 gezonde volwassenen tussen de 30 en 50 jaar mee. De helft dronk dagelijks drie tot vijf koppen koffie, de andere helft dronk geen koffie.

Eerst vergeleken de onderzoekers beide groepen. Daarna stopten de koffiedrinkers twee weken helemaal met koffie. Vervolgens kregen ze drie weken weer koffie, zonder te weten of die cafeïne bevatte. De helft kreeg gewone koffie, de andere helft cafeïnevrije. Door de hele periode heen leverden de deelnemers ontlasting en urine in, hielden ze een eetdagboek bij en deden ze psychologische tests.

Wat ze vonden

Koffiedrinkers hadden vanaf het begin een andere samenstelling van darmbacteriën dan niet-drinkers. Sommige bacteriesoorten kwamen bij hen duidelijk vaker voor. Toen ze stopten, veranderde het profiel van stoffen die die bacteriën aanmaken. Bij het weer drinken meldden beide groepen minder ervaren stress, minder somberheid en minder impulsiviteit, ongeacht of er cafeïne in hun kopje zat.

Interessant voor wie cafeïnevrij drinkt, is het verschil tussen de twee groepen. Alleen de groep met cafeïnevrije koffie liet een verbetering zien in leren en geheugen. De onderzoekers denken daarom dat andere stoffen in koffie, zoals polyfenolen, daarbij een rol spelen. Alleen de groep met gewone koffie voelde zich minder angstig en was alerter. Cryan vat het samen met de woorden dat koffie “meer is dan alleen cafeïne”.

Wat het onderzoek niet zegt

Hier wordt het belangrijk om even af te remmen. Het is een klein onderzoek, met 62 mensen en een herintroductie van drie weken. Ook Vietnam.vn wijst er, met ScienceDaily als bron, op dat de resultaten niet bewijzen dat koffie direct je stemming, je denkvermogen of je darmgezondheid verandert. Het laat vooral zien langs welke biologische wegen koffie mogelijk werkt.

Er is nog iets wat in de meeste berichten ontbreekt. Volgens het persbericht is het onderzoek gesponsord door het Institute for Scientific Information on Coffee. Dat instituut wordt gedragen door vijf grote Europese koffiebedrijven, namelijk illycaffè, JDE Peet’s, Lavazza, Paulig en Tchibo. Dat maakt de uitkomsten niet onwaar, en het tijdschrift is gerenommeerd. Maar het is goed om te weten wie er betaalt als de conclusie zo gunstig is voor het product.

Verder zegt het onderzoek niets over hoeveel koffie goed voor je is. De drie tot vijf koppen per dag in de studie is een gangbare hoeveelheid, geen advies. Wat voor de meeste volwassenen als veilige hoeveelheid cafeïne geldt, lees je in ons stuk over hoeveel kopjes koffie per dag veilig zijn. Heb je klachten aan maag of darmen, of slik je medicijnen, dan is je huisarts een betere bron dan een studie met 62 deelnemers.

Wat je er thuis mee kunt

Eerlijk gezegd vooral geruststelling, geen nieuwe regels. Wie graag koffie drinkt, heeft geen reden om te stoppen. Een paar dingen zijn wel aardig om mee te nemen.

• Cafeïnevrij is geen slap aftreksel. In dit onderzoek deed cafeïnevrije koffie op een aantal punten net zo veel, of zelfs meer. Drink je ’s middags liever geen cafeïne meer, dan is een goede decaf een volwaardig alternatief. Kies dan wel versgebrande bonen, want decaf veroudert net zo goed.
• Het gaat om koffie, niet om cafeïne uit een blikje. De onderzoekers wijzen naar andere stoffen in de boon. Een energiedrankje met cafeïne is dus niet hetzelfde.
• Let op wat je erbij doet. Het onderzoek ging over koffie, niet over siropen en grote hoeveelheden suiker.

Dit past in een rij van koffieonderzoeken die vooral verbanden laten zien. Eerder schreven we over een studie naar koffie en minder lichaamsvet, met dezelfde kanttekening. Ons advies blijft dus eenvoudig. Drink de koffie die je lekker vindt, in een hoeveelheid waar je je goed bij voelt, en laat je niet gek maken door koppen die meer beloven dan het onderzoek kan waarmaken.