Begin voor filterkoffie met ongeveer 60 gram gemalen koffie per liter zetwater. Dat is 7,5 gram voor 125 ml water of 15 gram voor 250 ml. Dit is een startrecept dat je op smaak aanpast, geen vaste dosis voor espresso of iedere andere zetmethode.
Een kopje is geen vaste inhoudsmaat
Hoeveel gram koffie per kopje je nodig hebt, begint bij de hoeveelheid water die je gaat gebruiken. Het kopje op een koffiezetapparaat is niet noodzakelijk dezelfde maat als de mok uit je keukenkast. Een kan met tien gemarkeerde kopjes kan daardoor veel minder bevatten dan tien van jouw favoriete mokken. Meet de hoeveelheid een keer met een maatbeker of weegschaal en noteer die.
Bij filterkoffie is 60 gram per liter water een praktisch vertrekpunt. Hario gebruikt bijvoorbeeld 15 gram voor 250 ml in een eigen V60-recept. Je hoeft die verhouding niet voor iedere koffie vast te houden. Gebruik haar om een herhaalbare eerste pot te zetten en pas daarna op smaak aan.
Zo reken je een pot koffie uit
Vermenigvuldig het aantal liters zetwater met 60. Voor een halve liter kom je uit op 30 gram koffie, voor 750 ml op 45 gram en voor 1,25 liter op 75 gram. De uiteindelijke hoeveelheid in de kan is wat kleiner, omdat water in het koffiedik achterblijft. Je rekent voor dit recept met het water dat je toevoegt, niet met het gewicht van de gezette drank.
- 125 ml water: 7,5 gram koffie.
- 200 ml water: 12 gram koffie.
- 250 ml water: 15 gram koffie.
- 500 ml water: 30 gram koffie.
Wil je voor vier personen koffie zetten, bepaal dan eerst hoe groot hun porties zijn. Vier kleine koppen vragen minder koffie dan vier grote mokken. Zo voorkom je dat een correct afgemeten pot alsnog veel te slap uitvalt voor de hoeveelheid die je verwacht.
Waarom schepjes minder nauwkeurig zijn
Een volle lepel is geen gestandaardiseerde hoeveelheid. De vorm van je schep, de maling en het wel of niet aandrukken veranderen hoeveel koffie erin past. Wie toch graag met een lepel werkt, kan vijf normale scheppen samen wegen en het resultaat door vijf delen. Je krijgt zo een bruikbare schatting voor jouw eigen routine, zonder iedere ochtend te hoeven rekenen.
Met een eenvoudige koffieweegschaal kun je rechtstreeks in het filter doseren. Zet de filterhouder erop, druk op nul en voeg de koffie toe. Kijk ook of de schaal groot genoeg is voor de kan wanneer je later met de hand wilt schenken.
De Hario V60 Drip Scale is bijvoorbeeld bedoeld voor het wegen van koffie en zetwater. Controleer het meetbereik en de afleesstappen voordat je hem ook voor espresso wilt gebruiken.
Gebruik bij voorkeur één vaste schep en strijk hem iedere keer op dezelfde manier af. Weeg opnieuw wanneer je overstapt op een andere koffie of maling. Een meting van een donker gebrande, grove koffie hoeft niet dezelfde gramhoeveelheid op te leveren als een fijner gemalen andere boon. Bewaar het gevonden gewicht op een briefje bij de koffie, zodat ook iemand anders in huis dezelfde pot kan maken.
Let bij een kleinere pot op de minimale hoeveelheid waarvoor het apparaat bedoeld is. Een filtermachine die normaal een volle kan zet, verdeelt bij een heel kleine bereiding het water niet noodzakelijk op dezelfde manier. Heeft de machine een expliciete halve-kanstand, lees dan wat die doet. Gebruik niet tegelijk die stand én een willekeurig andere dosering zonder je resultaat te vergelijken. Voor één kleine kop kan een passende handfilter overzichtelijker zijn dan een grote machine ver onder haar bedoelde bereik.
Wanneer je het resultaat nog niet prettig vindt, stel jezelf eerst een eenvoudige vraag: smaakt iedere slok te intens, of zit er een onaangename smaak in? In het eerste geval kun je een kleine proefportie verdunnen met heet water. Wordt die duidelijk prettiger, dan is minder koffie per liter een logische volgende test. Blijft vooral een scherpe of droge indruk over, houd de verhouding voorlopig gelijk en onderzoek de maling en bereiding. Zo voorkom je dat je een extractieprobleem met steeds meer of minder poeder probeert op te lossen.
Pas sterkte en extractie apart aan
Smaakt een verder aangename koffie alleen te licht, probeer dan bij dezelfde hoeveelheid water iets meer koffie. Is de smaak scherp of droog, verander niet meteen alleen de dosis. Ook de maling en doorloop spelen mee. De uitleg over bitter smakende koffie helpt om die oorzaken uit elkaar te houden.
Verander telkens één ding en schrijf de oude en nieuwe hoeveelheid op. Gebruik dezelfde koppen bij het vergelijken. Een kleinere portie lijkt anders te drinken dan een grote mok, ook wanneer ze uit dezelfde pot komen. Voor een dubbele espresso gelden andere verhoudingen en bepaalt vooral het filtermandje welke dosis geschikt is.
Van één mok naar een volle kan
Deze voorbeelden gebruiken 60 gram koffie per liter zetwater. Pas het recept daarna aan je smaak aan.
| Zetwater | Gemalen koffie |
|---|---|
| 125 ml | 7,5 gram |
| 250 ml | 15 gram |
| 500 ml | 30 gram |
| 750 ml | 45 gram |
| 1 liter | 60 gram |
Dit is toegevoegd water, niet de uiteindelijke hoeveelheid koffie in je kop.
Meer uitleg vind je binnen koffie zetten.
Hoeveel schepjes voor 8 of 10 kopjes?
Reken eerst na hoeveel water de kopjesstreep van jouw apparaat betekent. Als één gemarkeerd kopje 125 ml is, worden acht kopjes 1 liter en tien kopjes 1,25 liter. Met het startrecept van 60 gram per liter kom je dan op 60 respectievelijk 75 gram koffie.
| Hoeveelheid bij 125 ml per kopje | Koffie | Als jouw afgestreken schep 7,5 g weegt |
|---|---|---|
| 8 kopjes: 1 liter water | 60 g | 8 scheppen |
| 10 kopjes: 1,25 liter water | 75 g | 10 scheppen |
Die laatste kolom is alleen een rekenvoorbeeld. Weegt jouw schep 5 gram, dan heb je voor dezelfde potten 12 en 15 scheppen nodig. Gebruik dus geen willekeurige eetlepel alsof iedere schep gelijk is. Voor acht grote mokken van 250 ml reken je bovendien met 2 liter zetwater en 120 gram koffie, verdeeld over meerdere zetbeurten als je apparaat geen 2 liter aankan. Lees bij twijfel eerst welk filter bij je machine past.
Veelgestelde vragen
Hoeveel schepjes koffie gebruik ik voor tien kopjes?
Meet eerst de hoeveelheid zetwater en weeg een eigen schep. Bij 1,25 liter water geeft 60 gram per liter een startdosis van 75 gram. Deel die door het gewicht van jouw schep.
Hoeveel koffie is nodig voor één grote mok?
Bij 250 ml zetwater kun je met 15 gram beginnen. Een mok van een andere inhoud vraagt een andere dosis.
Kan ik dezelfde verhouding gebruiken voor espresso?
Nee. Espresso werkt met een veel hogere concentratie en een filtermandje met een bepaalde capaciteit. Gebruik daarvoor een afzonderlijk espressorecept.
Bronnen & verder lezen
Een fout gezien of een onduidelijke passage? Laat het de redactie weten.
