Kans op recordsterke El Niño 75 procent: wat het weerfenomeen met je koffie doet

Wat er precies is veranderd

El Niño is een periodieke opwarming van het zeewater in het oostelijke deel van de Stille Oceaan. Die opwarming verschuift wereldwijd regen en droogte, en koffie is een gewas dat daar gevoelig voor is. In de vorige beoordeling van NOAA lag de kans op een recordsterke El Niño op 69 procent, nu op 75. Volgens Latin Times lopen de afwijkingen in de zeetemperatuur al boven de drie graden, ongeveer op het niveau van het recordjaar 2015. Ook de Europese klimaatdienst Copernicus verwacht dat het water tot het einde van het jaar warm blijft.

Op donderdag 8 oktober komt NOAA met een nieuwe beoordeling, de eerste sinds de periode waarin El Niño doorgaans op zijn sterkst is. Dat is het moment waarop de markt ziet of het record echt in zicht komt.

Colombia: minder bonen, en het weer als grootste zorg

Colombia is voor veel thuisdrinkers het land van de milde, frisse arabica, en daar staat de oogst al onder druk. Latin Times noemt een verwachting van 12,5 miljoen zakken voor 2026, acht procent minder dan de 13,7 miljoen van 2025. In augustus legde een zware aardbeving tijdelijk de haven van Buenaventura stil, waar ongeveer zestig procent van de Colombiaanse koffie-export doorheen gaat. Die haven draaide eind augustus weer normaal.

De Colombiaanse koffiefederatie maakt zich volgens het stuk dan ook vooral zorgen over het weer, niet over de beving. Directeur Germán Bahamón zei tegen persbureau Reuters dat de productie “zeer waarschijnlijk” door El Niño geraakt wordt. Eind september schreven we al over hoe El Niño de oogst in Colombia raakt. Het nieuwe getal van NOAA maakt dat scenario niet kleiner.

Brazilië: nu ruim, straks misschien krap

Brazilië is het interessantste land om te volgen, juist omdat het beeld daar dubbel is. Het land koerst volgens Latin Times op een mogelijk recordoogst voor 2026/27, en die ruime aanvoer duwde de prijs van arabica de afgelopen weken omlaag. Daarover schreven we eerder bij de recordoogst in Brazilië.

Het risico ligt een jaar verder. De bloei van de Braziliaanse arabicastruiken valt in september en oktober, precies de maanden waarin El Niño op zijn sterkst is. Bloeien de struiken te laat of onregelmatig, dan heeft dat geen effect op de bonen van dit jaar, maar wel op de oogst van 2027/28. Handelaren rekenen dat risico volgens het stuk al in de prijzen voor later. Ook de Vietnamese grondstoffenbeurs wees er op 5 oktober op dat El Niño het regenseizoen in Minas Gerais kan vertragen. Daar komt bij dat kunstmest duurder is door de verstoorde scheepvaart rond de Straat van Hormuz, zodat boeren meer betalen om hun oogst te beschermen.

En Azië dan?

Het Latin Times-stuk gaat over Latijns-Amerika, maar El Niño speelt ook aan de andere kant van de oceaan. In Vietnam en Indonesië, waar veel robusta vandaan komt, gaat El Niño vaak samen met droogte. Hoe dat uitpakt voor de robusta in je melange of capsule lees je in ons stuk over El Niño en de koffieoogst in Azië. Op dit moment is het weer in Vietnam volgens de Vietnamese beurs nog vrij gunstig, dus daar is het vooral afwachten.

Wanneer merk je het aan je pak?

Op korte termijn waarschijnlijk niet. De bonen die deze winter in de supermarkt liggen, zijn grotendeels al geoogst en ingekocht, en branders spreiden hun inkoop over maanden. Een recordsterke El Niño werkt dus vooral door in de oogsten van volgend jaar en het jaar erna.

Dat geldt het eerst voor koffie met een duidelijke herkomst op het pak. Drink je graag een Colombia of een andere enkele herkomst uit Midden- of Zuid-Amerika, dan is de kans groter dat je daar als eerste iets van ziet, in prijs of in beschikbaarheid. Bij gangbare melanges kan een brander schuiven tussen herkomsten, waardoor je de klap minder voelt, al kan de smaak daardoor wel een beetje veranderen. Wie wil weten welke Colombiaanse bonen de moeite waard zijn zolang ze er nog volop zijn, vindt dat in ons stuk over Colombiaanse koffie per regio.

Wat je nu kunt doen

Eerlijk gezegd weinig, en dat is ook prima. Voorraad inslaan heeft geen zin voor een effect dat pas over een jaar of langer speelt, want gebrande bonen blijven niet maandenlang lekker. Wat wel helpt is weten wat je lekker vindt en waarom. Wie zijn favoriete smaakprofiel kent (fruitig en fris, of juist chocoladeachtig en vol), vindt makkelijker een goed alternatief als een bepaalde herkomst schaarser of duurder wordt.

Het nieuwe meetmoment op 8 oktober is het eerste om in de gaten te houden. Blijft de oceaan zo warm als nu, dan wordt deze El Niño waarschijnlijk een verhaal dat de koffiemarkt nog tot ver in 2027 bezighoudt.