El Niño raakt nu ook de oogst in Colombia: wat dat doet met je pak arabica

Wat er in Colombia gebeurt

Het grondstoffenplatform ChemAnalyst zette op 25 september 2026 de cijfers van de koffieboerenfederatie op een rij in een marktanalyse over de Colombiaanse oogst. In augustus 2026 produceerde het land 1,09 miljoen zakken van 60 kilo, 12 procent minder dan een jaar eerder. De export zakte met 10 procent. Over de eerste acht maanden van het jaar ligt de productie ook 12 procent lager dan in dezelfde periode van 2025.

De eerste klap kwam niet van droogte maar van te veel regen. Zware en onregelmatige buien eerder dit jaar vertraagden de bloei en de pluk, en maakten het lastig om rijpe bessen op tijd binnen te halen en te verwerken. De federatie verwacht voor heel 2026 ongeveer 12,5 miljoen zakken, tegen 13,7 miljoen in 2025. Het Colombiaanse koffieonderzoeksinstituut schat het nog iets lager, op zo’n 12,2 miljoen zakken.

Daarbovenop komt El Niño. De voorzitter van de federatie noemde het weerfenomeen in augustus een grotere bedreiging voor de oogst dan de aardbeving die toen het westen van het land trof. El Niño verschuift regenpatronen en brengt hogere temperaturen, en dat kan in Colombia precies in gevoelige fases van de plant vallen. Hoe hard het aankomt, hangt af van hoe sterk het fenomeen wordt en hoe lang het aanhoudt.

Waarom Colombia anders is dan Azië

In ons stuk over El Niño en de koffieoogst in Azië ging het om robusta, de goedkopere boon uit Vietnam en Indonesië die vooral in sterke blends en oploskoffie zit. Colombia teelt vrijwel alleen arabica, en dan een stijl die in de handel Colombian Milds heet. Dat is koffie die veel branders gebruiken als zachte, ronde basis met een frisse zuurte en een nootachtige zoetheid.

Op een pak supermarktkoffie staat zelden precies welke landen erin zitten. Een melange die als mild of evenwichtig wordt aangeprezen kan dus best een flink deel Colombiaanse arabica bevatten, ook als het land nergens op de verpakking staat. Bij pakken met een land of streek op het etiket, en bij specialtybranders, is Colombia een van de meest voorkomende herkomsten.

Het verschil met het Azië-verhaal zit ook in de timing. De dreiging in Azië gaat vooral over de oogst van volgend jaar. In Colombia zit de terugval al in de cijfers van dit jaar, en El Niño kan daar nog een tweede tik bovenop geven.

Merk je het aan de prijs

Voorlopig nauwelijks, en dat is eerlijk gezegd het belangrijkste om te onthouden. Volgens de Internationale Koffieorganisatie, die ChemAnalyst aanhaalt, steeg de prijs van Colombian Milds in augustus met 1,1 procent, terwijl de koffieprijs wereldwijd die maand ongeveer gelijk bleef. Dat is een kleine beweging. De reden is Brazilië, dat met gunstige regen afstevent op een grote oogst. Hoe dat doorwerkt, beschreven we bij de recordoogst in Brazilië.

Een tekort aan Colombiaanse koffie kan een brander deels opvangen door meer Braziliaanse arabica in zijn melange te doen. Dat gebeurt vaker dan je denkt, en het is ook de reden dat een vertrouwd merk ineens net iets anders kan smaken. De prijs op het pak blijft dan gelijk, de samenstelling verschuift een beetje.

Bij koffie met Colombia op het etiket ligt dat anders. Een single origin kun je niet zomaar aanvullen met bonen uit een ander land. Loopt het aanbod verder terug, dan zie je het daar het eerst, in de vorm van een hogere prijs bij de volgende inkoop of een branderij die een tijdje geen Colombia in het assortiment heeft. Ook dat werkt met maanden vertraging, zoals we uitlegden in ons stuk over de dalende koffieprijs op de wereldmarkt.

Wat je er thuis mee doet

Hamsteren heeft geen zin. De markt kijkt nu vooral naar Brazilië, en een pak dat je nu inslaat smaakt over drie maanden minder dan een vers pak. Wat wel zin heeft, is weten wat je drinkt. Koop je graag een Colombia bij een vaste brander, vraag dan of de nieuwe oogst al binnen is en of hij die straks weer kan krijgen. Een goede branderij weet dat, en vertelt het je ook.

Houd je van dat zachte, ronde profiel en wil je minder afhankelijk zijn van één land, proef dan eens een Braziliaanse of Midden-Amerikaanse arabica ernaast. Die liggen qua smaak dichter bij Colombia dan je misschien verwacht, vaak met iets meer chocolade en iets minder zuurte. Hoe je bonen kiest op smaak in plaats van op het sterktecijfer, lees je bij sterke koffiebonen kiezen.

Wil je een favoriete Colombia toch niet missen en koop je daarom wat meer, vries dan porties in. Dat houdt de smaak veel beter vast dan een grote zak die weken open in de kast staat. Hoe je dat aanpakt staat in koffiebonen invriezen in handige porties.

De komende maanden draait het in Colombia om het weer. Valt de regen gunstig, dan herstelt de oogst en verdwijnt dit verhaal weer uit beeld. Wordt El Niño zo sterk als nu wordt gevreesd, dan is Colombia een van de plekken waar dat als eerste in je kopje merkbaar kan worden, en dan vooral in de mildere melanges waar je het niet zou verwachten.