El Niño bedreigt de koffieoogst in Azië: wat betekent dat voor je pak koffie
Inhoudsopgave
Wat er in de prognose staat
Volgens een overzicht van Bénin Web TV verergert El Niño de droogte in verschillende delen van Azië. In Indonesië staan stuwmeren laag en waren er bosbranden, in India wordt voor 2026 de grootste daling van de rijstoogst in bijna twintig jaar verwacht. De Wereld Meteorologische Organisatie noemt El Niño inmiddels stevig gevestigd en verwacht dat hij heel sterk wordt, met een piek rond de jaarwisseling en gevolgen die tot in 2027 doorlopen.
Het getal dat overal werd overgenomen is een stijging van 15,8 procent. Dat is een raming voor de wereldwijde prijzen van voedselgrondstoffen tot in de tweede helft van 2028, en hij hangt af van hoe sterk El Niño uiteindelijk wordt. Rijst, palmolie, suiker en koffie worden als kwetsbaarste producten genoemd. Het is dus geen voorspelling dat jouw pak koffie precies zoveel duurder wordt, en wie het zo leest trekt de verkeerde conclusie.
Waarom het juist over robusta gaat
Koffie komt grofweg in twee soorten. Arabica groeit vooral in Latijns-Amerika en Oost-Afrika, robusta vooral in Azië. Vietnam is de grootste robustaleverancier ter wereld en volgens cijfers van het Amerikaanse ministerie van Landbouw is ongeveer 95 procent van de Vietnamese koffie robusta. Indonesië is een tweede grote teler. Beide landen liggen in het gebied waar El Niño doorgaans voor hitte en minder regen zorgt.
In juni 2026 waarschuwde het Vietnamese weerinstituut, zo meldde VnExpress, al voor een regentekort van 25 tot 50 procent in delen van het land en voor droogte die doorloopt tot in het droge seizoen van begin 2027. Dat is precies de periode waarin de koffiestruiken moeten bloeien voor de volgende oogst. Een droge bloei betekent minder bessen, en minder bessen betekenen dat de oogst van het jaar daarna krap wordt. Het effect komt dus niet deze winter, maar later.
Robusta is de goedkopere van de twee en heeft meer cafeïne en een stevigere, bittere smaak. Daarom zit hij in veel supermarktblends, in de pakken met een hoog sterktecijfer en in vrijwel alle oploskoffie. Hoe die oploskoffie uit de boon ontstaat lees je in hoe wordt oploskoffie gemaakt. Wie denkt dat hij alleen arabica drinkt, drinkt vaak toch een deel robusta mee, want op een pak staat zelden een verhouding.
Waarom de prijs nu toch daalt
Het rare is dat de koffiemarkt op dit moment de andere kant op gaat. Op 21 september 2026 stonden de robustafutures in Londen op 3.337 dollar per ton, zoals we gisteren beschreven. Volgens VnExpress lag de prijs in 2024 en 2025 nog op 5.800 dollar per ton en was hij in april 2026 al gezakt naar 3.470 dollar. De markt kijkt nu vooral naar een goed aanbod uit Brazilië en een gunstig groeiseizoen.
Die twee verhalen staan niet haaks op elkaar. De prijs van vandaag gaat over koffie die nu geoogst en verscheept wordt. El Niño gaat over de oogst van over een jaar. Een beurs kan het ene weken negeren en het andere in een paar dagen inprijzen, zodra de eerste droogteberichten uit het Vietnamese hoogland binnenkomen. Wie dit najaar een daling ziet en daaruit afleidt dat de koffie goedkoop blijft, rekent buiten de komende bloei.
Wat je in het schap kunt verwachten
Tussen de beurs en je pak zit een keten van inkoop, transport, branden en verpakken. Branders kopen maanden vooruit in, waardoor een prijsbeweging pas na een half jaar of langer in de winkel zichtbaar is. Als de Aziatische oogst van 2027 echt tegenvalt, zie je dat eerder in 2027 of 2028 dan in de aanloop naar de feestdagen.
Het zal ook niet overal even hard aankomen. De pakken met een groot aandeel robusta, de huismerkblends en de oploskoffie zijn het gevoeligst, simpelweg omdat de boon daar een groter deel van de prijs is. Bij een zak specialty arabica van een lokale brander gaat een groter deel van je geld naar branden, arbeid en marge, en beweegt de prijs minder mee met Vietnam.
Ik zou er daarom niet op inslaan. Koffie wordt er niet beter van als hij maanden in de kast staat, en een voorraad van nu dekt nooit de periode waarin het risico zit. Wie toch wat meer koopt, doet dat verstandig door de bonen in porties in te vriezen, zoals we uitleggen in koffiebonen invriezen in handige porties.
Wat je er zelf aan kunt doen
Het meeste valt te winnen bij hoeveel koffie je per kop gebruikt. Wie weegt in plaats van schept, gebruikt vaak minder en proeft meer, en dat scheelt op jaarbasis meer dan een paar procent op de wereldmarkt. Hoeveel je nodig hebt staat in hoeveel gram koffie per kopje.
Kies daarnaast op smaak en niet op het sterktecijfer. Dat cijfer zegt vooral iets over de branding en vaak ook over het aandeel robusta, niet over hoeveel cafeïne of smaak je in je kop krijgt. In sterke koffiebonen kiezen leggen we uit waarom die twee zo vaak door elkaar lopen. Wie merkt dat een arabica met een wat donkerdere branding hem net zo goed bevalt, is minder afhankelijk van de boon die nu onder druk staat.
En houd het rustig. El Niño is een risico voor de oogst van volgend jaar, geen vaststaande prijsstijging. Het weer tussen nu en het voorjaar bepaalt hoe groot de schade wordt, en dat weet vandaag nog niemand.
