Twee weken zonder koffie: wat onderzoekers bij de stoppers zagen veranderen
Inhoudsopgave
Over de opzet van deze studie, gepubliceerd in Nature Communications, schreven we eerder al in ons stuk over koffie, darmen en hersenen. Hier gaat het om het deel dat voor de meeste lezers het meest praktisch is, namelijk wat het stoppen deed en wat er gebeurde toen de koffie terugkwam.
Wat er veranderde toen de koffie wegviel
De onderzoekers volgden 62 mensen. De helft dronk normaal drie tot vijf koppen per dag, de andere helft dronk nooit koffie. De koffiedrinkers stopten twee weken helemaal. In die periode mat het team hun darmbacteriën, de stoffen die die bacteriën aanmaken, en hun stemming, stress, alertheid, leervermogen en geheugen.
De grootste verschuiving zat in de stofwisselingsproducten in de darm. Bij de stoppers veranderden die flink ten opzichte van de mensen die nooit koffie drinken. Koffiedrinkers hadden bovendien meer van bepaalde bacteriesoorten die met de aanmaak van maagzuur en galzuur te maken hebben. De onderzoekers zien daarin een darmomgeving die het sommige schadelijke bacteriën lastiger maakt, maar dat is nog een hypothese.
Wat er gebeurde toen de koffie terugkwam
Na de twee weken kregen de deelnemers weer koffie, zonder te weten of het gewone of cafeïnevrije was. Beide groepen meldden daarna minder ervaren stress, lagere scores voor somberheid en minder impulsiviteit. Omdat dat ook bij de cafeïnevrije koffie gebeurde, hoeft dat effect niet van de cafeïne te komen.
Er was één duidelijk verschil tussen de twee. Alleen de mensen die cafeïnevrije koffie kregen, gingen vooruit op leren en geheugen. Wie gewone koffie dronk, was juist minder angstig, alerter en beter bij de les. De onderzoekers wijzen naar andere stoffen in koffie, zoals polyfenolen en chlorogeenzuren, als mogelijke verklaring voor het effect van de cafeïnevrije variant.
Een buitenstaander die Newsweek raadpleegde, arts Kelly Brown, zet er wel een kanttekening bij. Een verband is nog geen oorzaak, darmflora verschilt sterk van mens tot mens, en koffie is geen behandeling voor slechte darmen of somberheid. Het blijft een kleine studie van twee weken.
Stoppen, minderen of overstappen
De studie zegt niet dat je moet stoppen of juist meer moet drinken. Maar wie met de gedachte speelt om een tijd zonder koffie te doen, kan er wel iets mee. Het meest bruikbare inzicht is dat koffie meer is dan cafeïne. Wie vooral de cafeïne wil kwijtraken, bijvoorbeeld omdat je slecht slaapt, hoeft dus niet meteen de hele kop te schrappen. Cafeïnevrije koffie bevat nog steeds de polyfenolen en chlorogeenzuren waar de onderzoekers naar wijzen. Hoe die koffie gemaakt wordt en waarom hij tegenwoordig een stuk beter smaakt dan vroeger, lees je in ons stuk over cafeïnevrije koffie.
Wil je gewoon minder cafeïne, dan helpt het om in milligrammen te denken. Het Voedingscentrum rekent met ongeveer 60 milligram in een kop filterkoffie van 125 milliliter en 40 milligram in een espresso, en houdt voor gezonde volwassenen 400 milligram per dag aan. Drie tot vijf koppen, zoals de deelnemers dronken, is dan 180 tot 300 milligram, binnen die grens. Wie van vier naar twee gewone koppen gaat en de rest cafeïnevrij drinkt, halveert zijn cafeïne maar houdt het ritueel en een groot deel van wat er verder in de kop zit.
Wij vinden dat eerlijk gezegd een realistischer plan dan cold turkey stoppen. Over hoofdpijn of vermoeidheid in de eerste dagen na het stoppen meldt Newsweek niets, dus daar zegt dit verslag van de studie ook niets over. Langzaam afbouwen met cafeïnevrij is minder heldhaftig, maar je houdt je ochtendritueel en verandert maar één ding tegelijk.
