Nootropic pouches als koffievervanger: wat erin zit en wat we er niet van weten

Voor wie gewoon koffie drinkt, is de interessantste vraag hoe zo’n zakje zich verhoudt tot het kopje dat je al kent. Dat valt na te rekenen, en daar wordt het verhaal een stuk minder nieuw dan de verpakking doet denken.

Wat er in zo’n zakje zit

Het principe is overgenomen van nicotinezakjes. Je stopt het zakje tussen lip en tandvlees, speeksel maakt het nat en de stoffen komen vrij. De samenstelling verschilt per merk, maar volgens het overzicht combineren de meeste zakjes een opwekkende stof met zogenoemde focusstoffen en adaptogenen. De opwekkende stof is meestal cafeïne of paraxanthine, een stof die je lichaam zelf maakt als het cafeïne afbreekt. Daarnaast zitten er vaak L-theanine, citicoline en rhodiola in, en soms paddenstoelextracten als lion’s mane of het kruid ashwagandha.

De hoeveelheid cafeïne loopt flink uiteen. Lichte zakjes bevatten ongeveer 50 milligram, sterke varianten tot 200 milligram per stuk. Een paar merken laten cafeïne helemaal weg en werken alleen met paraxanthine of paddenstoelen. Het stuk noemt onder meer zakjes met 50 milligram cafeïne en 50 milligram L-theanine, een variant met 80 milligram en merken die tot 180 of 200 milligram gaan.

Naast je kopje gelegd

Het Voedingscentrum geeft per kopje een gemiddelde hoeveelheid cafeïne. Zet je die naast de zakjes, dan zie je meteen waar ze vallen.

Een licht zakje zit dus ergens tussen een espresso en een kopje filterkoffie in. Een sterk zakje staat gelijk aan een flinke beker filter en meer. Daar ligt ook de grens die ertoe doet. De Europese voedselautoriteit EFSA houdt voor gezonde volwassenen 200 milligram in één keer en 400 milligram per dag aan als veilig, zo schrijft het Voedingscentrum. Met het sterkste zakje zit je in één keer op dat maximum, en wie daarnaast zijn gewone koffie drinkt, komt sneller aan de daglimiet dan hij denkt. Wat die 400 milligram precies inhoudt, lees je in ons stuk over het nieuwe hartadvies.

Er zit nog een addertje onder het gras. Het overzicht waarschuwt dat de hoeveelheid op de verpakking niet hetzelfde is als wat in je bloed terechtkomt. Een zakje tussen lip en tandvlees werkt ook anders dan iets onder je tong, dus beweringen dat het de spijsvertering helemaal omzeilt, zijn te simpel. Bij een kop koffie weet je ongeveer wat je binnenkrijgt. Bij een zakje is dat lastiger in te schatten.

Wat we er nog niet van weten

Het voordeel dat het stuk het makkelijkst overeind houdt, is gemak. Je hoeft niets te zetten of mee te nemen. Beloften over betere opname, een sterker geheugen of meer productiviteit zijn moeilijker te controleren, omdat er nauwelijks onderzoek is naar de zakjes zelf. Cafeïne en L-theanine zijn los van elkaar wel goed onderzocht, maar over het gebruik van deze combinaties in deze vorm op lange termijn is weinig bekend. De onderzoeker die de New York Post citeerde, noemt juist het onopvallende als groeimotor. “Smoking announces itself. A pouch doesn’t,” zegt ze.

Dat onopvallende is voor een koffiedrinker misschien het belangrijkste verschil. Een kop koffie is een moment. Je zet hem, je drinkt hem en je weet hoeveel je er die dag al op hebt. Een zakje verdwijnt ongemerkt onder je lip, en daarmee ook het overzicht. Het Voedingscentrum wijst er verder op dat er voor cafeïnesupplementen geen wettelijke maximumhoeveelheid geldt, terwijl de wet bij producten met veel cafeïne wel een waarschuwing voor kinderen en zwangere vrouwen voorschrijft.

Het stuk zelf sluit af met de raad om de marketing niet als medisch advies te lezen, en dat lijkt ons de juiste houding. Het gaat om een Amerikaanse markt, en hoe de zakjes in Nederland verkrijgbaar zijn, staat er niet in. Wie vooral meer focus wil uit zijn koffie, haalt waarschijnlijk meer uit het moment waarop hij drinkt dan uit een nieuwe vorm. Wat onderzoek daarover zegt, lees je in ons stuk over het beste moment voor je koffie.