Zelf espresso maken begint met een warme machine, een passende dosis fijn gemalen koffie en een gelijkmatig voorbereid filtermandje. Meet de drankopbrengst met een weegschaal en noteer de tijd. Een verhouding van ongeveer 1 deel koffie op 2 delen drank is een bruikbaar startpunt, geen verplicht eindresultaat.
Leer eerst je mandje kennen
Voor zelf espresso maken heb je meer aan een duidelijk startrecept dan aan een lade vol hulpmiddelen. Kijk eerst welk filtermandje bij jouw machine hoort. Een enkelwandig mandje vraagt een nauwkeurig afgestemde maling. Een dubbelwandig of drukverhogend mandje gedraagt zich anders en kan geschikter zijn voor bepaalde voorgemalen koffie.
Controleer de aanbevolen dosis van het mandje. Vul niet automatisch 18 gram omdat dat getal vaak in recepten staat. Een kleiner mandje kan daarmee te vol zitten. In de uitleg over de espresso-portafilter lees je hoe handgreep, mandje en aansluiting van elkaar verschillen.
Warm op en weeg af
Laat de machine volgens de handleiding opwarmen, met aandacht voor de zetgroep en portafilter. Een lampje dat klaar aangeeft, vertelt niet bij ieder toestel hetzelfde over alle onderdelen. Gebruik de voorgeschreven voorbereiding en maak het mandje schoon en droog voordat je koffie doseert.
Weeg de droge koffie. Kies als voorbeeld bij een passend mandje 18 gram en mik eerst op ongeveer 36 gram drank in de kop. Dat is een verhouding van één op twee. Het water dat in het reservoir verdwijnt is niet dezelfde hoeveelheid als de drankopbrengst. Er blijft onder meer water in het koffiedik achter.
Verdeel, tamp en start
Verdeel de maling zo gelijkmatig mogelijk en druk de koffie recht aan met een passende tamper. Het doel is een vlak koffiebed, niet een krachtmeting. Maak de rand schoon, plaats de portafilter en begin de bereiding. Zet een weegschaal onder de kop als daar voldoende ruimte voor is.
Stop rond je gekozen opbrengst en noteer hoelang het duurde. Gebruik steeds hetzelfde startmoment voor de timer. Wie vanaf de pomp meet, kan de tijd niet rechtstreeks vergelijken met iemand die pas bij de eerste druppel begint. Een eventuele voorbevochtiging maakt dat verschil nog duidelijker.
Gebruik smaak om bij te sturen
Roer de espresso voorzichtig door en proef nadat hij iets is afgekoeld. Loopt hij erg snel en smaakt hij dun of scherp, probeer dan een iets fijnere maling bij dezelfde dosis en opbrengst. Loopt hij moeizaam en smaakt hij droog, test grover malen. Een combinatie van zure en bittere smaken kan ook wijzen op een ongelijkmatige doorstroming.
De doorlooptijd van espresso is daarmee een aanwijzing, geen zelfstandig kwaliteitsbewijs. Je mag van het startrecept afwijken wanneer de smaak daar beter van wordt. Verander één onderdeel tegelijk, zodat de volgende kop iets leert over de vorige.
Maak de volgende bereiding makkelijker
Haal na gebruik de puck uit het mandje en reinig de onderdelen volgens de handleiding. Veeg oude koffieresten weg en houd de rand schoon. Een korte notitie met boon, dosis, opbrengst en maling bespaart bij de volgende ochtend veel gokken.
Met een andere boon begint het afstellen deels opnieuw. Ga dus niet meteen van een defect uit wanneer dezelfde instelling anders smaakt. Bij een duidelijke zure smaak helpt espresso te zuur om gericht verder te zoeken. Een moka of AeroPress kan lekkere geconcentreerde koffie geven, maar volgt niet hetzelfde zetproces als deze espressobereiding.
Een concreet voorbeeld bij dit onderwerp is Wacaco Picopresso of Sage Bambino Plus. In het dossier vind je de eigenschappen en beperkingen, zodat je kunt beoordelen of het bij jouw manier van koffiezetten past.
Meer uitleg vind je binnen koffie zetten.
Veelgestelde vragen
Moet iedere espresso in dertig seconden klaar zijn?
Nee. Tijd is een hulpmiddel naast dosis, opbrengst en smaak. Recept, boon, machine en voorbevochtiging beïnvloeden de gemeten tijd.
Hoe hard moet ik tampen?
Richt je op een gelijkmatig en recht aangedrukt koffiebed met een passende tamper. Steeds harder duwen is geen oplossing voor een verkeerde maling.
Kan ik zonder molen beginnen?
Dat kan met geschikte voorgemalen koffie en een passend mandje, maar je kunt de maling dan niet zelf bijstellen. Controleer de instructies van jouw machine.
Bronnen & verder lezen
Een fout gezien of een onduidelijke passage? Laat het de redactie weten.
