Home / Artikelen

Grootste proef met koffierassen: nieuwe arabica weerstaat bladroest beter

De grootste gecoördineerde proef met koffierassen ooit heeft een duidelijke uitkomst. Nieuwe arabicarassen brengen meer op en zijn beter bestand tegen bladroest dan de klassieke, zuivere arabica’s. Dat meldde Daily Coffee News op 22 oktober 2026 over een studie van World Coffee Research en het International Center for Tropical Agriculture, die op 2 oktober in Scientific Reports verscheen. Het klinkt als nieuws voor boeren. Toch zegt het iets over wat er over een paar jaar in je pak zit.
Koffieplant met rijpe rode koffiebessen aan de tak
Foto: PROJETO CAFÉ GATO-MOURISCO via Unsplash
Inhoudsopgave

Wat de proef liet zien

De onderzoekers volgden 32 arabicarassen op 30 proefvelden in 17 landen, met gegevens van 2015 tot en met 2023. Na een kwaliteitscontrole bleven 20 velden over voor de opbrengst en 24 voor bladroest, een schimmelziekte die bladeren aantast en hele oogsten kan halveren. Dit zijn de rassen die eruit sprongen.

Ras Wat opviel Waar hij het best deed
H1 Centroamericano (F1-hybride) Hoogste opbrengst, goed tegen bladroest Warm en met weinig verschil tussen dag en nacht
EC16 of Mundo Maya (F1-hybride) Hoogste opbrengst, goed tegen bladroest Koeler, met grote verschillen tussen dag en nacht
Parainema Hoge opbrengst, goed tegen bladroest Koeler en wisselend
Ruiru 11 Hoge opbrengst, goed tegen bladroest Koeler en wisselend
IPR103, Col5 en S4808 Goede opbrengst, stabiel Gelijkmatig in verschillende klimaten

Veel van de beste rassen hebben genen tegen ziekte meegekregen van andere koffiesoorten, waaronder robusta. De traditionele zuivere arabica’s brachten als groep minder op en kregen vaker bladroest. Die schimmel sloeg vooral toe in warme en vochtige omstandigheden, precies het weer dat met de opwarming vaker voorkomt.

Wat je er in je kop van merkt

Hier zit de kanttekening die het verschil maakt. De proef keek niet naar smaak. Daily Coffee News schrijft dat expliciet, en de onderzoekers waarschuwen zelf dat het ras met de hoogste opbrengst niet voor elke boerderij de beste keus is. F1-hybrides zijn ook duurder en lastiger te vermeerderen, want ze moeten via gespecialiseerde kwekerijen worden opgekweekt.

Voor je pak betekent dat twee dingen. Op korte termijn verandert er niets, want een nieuwe koffieplant draagt pas na een paar jaar. Op langere termijn is de kans groot dat er meer koffie van deze rassen in melanges belandt, vooral in landen waar bladroest nu al oogsten kost. Over hoe het klimaat de kaart van koffielanden verschuift, schreven we eerder in ons stuk over kwetsbare herkomsten.

Een ras met robustagenen smaakt niet automatisch als robusta, en omdat de proef niet naar de kop keek, weet ook niemand nog precies hoe deze rassen het doen op smaak. Staat de rasnaam op het etiket van een branderij, dan kun je het zelf uitproberen. Dat het ras er steeds vaker op staat, vinden wij winst. Het helpt je begrijpen waarom twee koffies uit hetzelfde land zo verschillend kunnen smaken. Hoe je zo’n etiket leest, staat in ons stuk over het herkomstetiket.

Redactie NBPA

Lees meer over onze redactie en werkwijze.