Filterkoffie met een V60: verhouding, maling en zo schenk je goed

Wat je nodig hebt en waar je het koopt

Een V60 is een kegelvormige dripper met spiraalvormige ribbels aan de binnenkant en één groot gat onderin. Hij komt van het Japanse merk Hario en ligt bij vrijwel elke koffiespeciaalzaak en branderij, in keukenwinkels en bij de grote webwinkels. De benodigdheden op een rij.

• Een V60-dripper. Maat 01 is genoeg voor een of twee koppen, maat 02 voor drie tot vier. Kunststof houdt de warmte het best vast en breekt niet, keramiek en glas staan mooier op het aanrecht.
• Papieren filters in dezelfde maat. Neem filters die voor de V60 gemaakt zijn. De kegel is spitser dan bij een gewone filterhouder, en een filter dat niet goed past laat water langs de zijkant lopen.
• Een molen. Een handmolen voldoet prima voor een paar koppen per dag. Lees ook ons stuk over een handmatige koffiemolen kiezen.
• Een weegschaal, liefst met timer. Op het oog schenken lukt bijna nooit twee keer hetzelfde.
• Een waterkoker, het liefst met een smalle, gebogen tuit. Daarmee giet je langzaam en precies. Een gewone waterkoker kan ook, maar dan schenk je wat onrustiger.
• Verse bonen en een kan of mok om op te zetten.

De verhouding, waarom zestig gram per liter een goed begin is

De Specialty Coffee Association, de internationale vereniging die normen voor koffie en zetapparatuur opstelt, gaat voor filterkoffie uit van ongeveer 55 gram koffie per liter water. Veel barista’s zitten iets hoger, rond de 60 gram. Ons recept van 15 gram op 250 gram komt uit op zo’n 1 op 16,7 en zit daar precies tussenin. Voor twee koppen verdubbel je alles naar 30 gram koffie en 500 gram water.

Weeg het water in plaats van het te meten in milliliters. Een gram water is een milliliter, dus op de weegschaal zie je meteen hoeveel er al in de dripper zit. Reken er wel op dat het koffiedik water vasthoudt, ongeveer twee keer het gewicht van de koffie. Van 250 gram water houd je zo’n 220 milliliter over in je mok.

De maling, gemiddeld fijn

Bij een V60 bepaalt de maling hoe snel het water erdoor loopt, want het grote gat onderin remt nauwelijks. Dat maakt de maling belangrijker dan bij een filterhouder met kleine gaatjes, waar het papier en de houder het tempo bepalen. Begin ongeveer bij de grofheid van kristalsuiker, iets fijner dan voor een filtermachine. In ons overzicht van de maalgraad per zetmethode zie je hoe die zich verhoudt tot espresso en French press.

Maal vlak voor het zetten. Voorgemalen filterkoffie werkt ook, maar die is meestal gemalen voor een filtermachine en verliest na het openen snel zijn geur. Je kunt dan alleen nog met de hoeveelheid schuiven.

Zo schenk je, stap voor stap

1. Kook het water en laat het een halve minuut staan. Dan zit je rond de 93 tot 96 graden.
2. Zet het filter in de dripper en spoel het door met heet water. Dat haalt de papiersmaak weg en warmt dripper en kan voor. Gooi het spoelwater weg.
3. Doe de gemalen koffie erin, schud de dripper even zodat het bed vlak ligt en zet de weegschaal op nul.
4. Start de timer en schenk 30 tot 45 gram water, net genoeg om alle koffie nat te maken. Dit heet de bloom. De koffie bolt op en laat koolzuur los, zeker bij versgebrande bonen. Wacht 30 tot 45 seconden.
5. Schenk in kleine rondjes van het midden naar buiten tot 150 gram. Giet niet direct op het papier aan de rand, want dan loopt het water langs de koffie heen.
6. Laat het niveau iets zakken en schenk de rest erbij tot 250 gram, rond de 1 minuut 15.
7. Geef de dripper een zacht rondje of een tikje, zodat het koffiebed vlak uitzakt. Laat het helemaal doorlopen. Rond tweeënhalf tot drie en een halve minuut is hij klaar.

Smaakt het niet? Kijk naar de doorlooptijd

De timer is je beste raadgever. Smaakt de koffie zuur en dun en was hij al binnen twee minuten klaar, dan maal je fijner. Smaakt hij bitter en droog en duurt het langer dan vier minuten, dan maal je grover. Is de kop gewoon waterig zonder zuur of bitter, dan neem je een gram of twee meer koffie. Verander steeds één ding tegelijk, anders weet je nooit wat het verschil maakte. Wij merken dat de meeste mensen te snel aan alles tegelijk gaan draaien, terwijl de maling bijna altijd het antwoord is.

Bolt de koffie bij de bloom helemaal niet op, dan zijn de bonen waarschijnlijk oud. Dan helpt geen enkele schenktechniek. Verse bonen haal je bij een branderij, en hoe je online de goede kiest lees je in ons stuk over bonen bestellen bij een branderij.

V60 of een andere manier van filteren

Een V60 geeft een heldere kop waarin je de fruitige en bloemige kanten van lichtgebrande bonen goed proeft. Een French press levert meer body en wat bezinksel, een filterhouder met kleine gaatjes vergeeft meer omdat de houder het tempo bepaalt. De V60 legt die controle bij jou, en dat is precies waarom hij zo populair is. Je kunt er eindeloos mee spelen, maar het basisrecept hierboven levert ook zonder gefriemel een prima kop. Wil je het nog eenvoudiger houden, dan lees je in ons stuk over pour over zonder ingewikkeld ritueel hoe het met minder spullen kan.