Weerrisico in Indonesië net nu de koffieprijs zakt: wat merk je in het schap?

Van te nat naar te droog

Indonesië had de afgelopen seizoenen vooral last van te veel water. Regen deed bloesem te vroeg vallen en spoelde stuifmeel weg, waardoor de oogst van nu kleiner uitvalt. Het Amerikaanse landbouwministerie USDA rekent voor 2026/27 op 11,38 miljoen zakken, 8 procent minder dan het seizoen ervoor. Het meeste verlies zit in de robustagebieden in het zuiden van Sumatra en op Java. Ook in het noorden ging het mis. In Aceh is volgens lokale schattingen die de USDA aanhaalt zo’n 12.000 hectare beschadigd door overstromingen en aardverschuivingen, en sommige plantages hebben jaren nodig om te herstellen.

Nu draait het probleem om. Het Indonesische weerbureau BMKG meldde eind augustus een sterke El Niño, en voor september verwachtte het in ongeveer 88 procent van het land minder regen dan normaal. Sommige plekken hadden toen al meer dan zestig droge dagen op rij. Dat is lastig timing, want op delen van Sumatra begint de bloei die de volgende oogst moet opleveren. Te weinig vocht in die periode kan de bloei verzwakken en het fruit ongelijk laten rijpen.

Er zit ook een kanttekening bij. Droogte helpt op korte termijn juist bij het plukken en drogen. Koffiehandelaar Sucafina schreef in april dat de frequente regen het drogen lastig maakte, maar dat de kwaliteit goed was en drogere omstandigheden die nog zouden verbeteren. Het bedrijf zag bovendien sterke bloei op Sumatra in februari en maart, met een hoofdoogst vanaf oktober 2026. StoneX zelf laat in het midden of de droogte een serieus productieprobleem wordt. Niemand weet het nu dus, en dat is de eerlijkste samenvatting.

Welke koffie uit Indonesië komt

Dit is waar het voor jouw kopje om draait. Het zuiden van Sumatra, met Lampung, Bengkulu en Zuid-Sumatra, levert volgens StoneX 80 tot 90 procent van de Indonesische robusta. Robusta zit vooral in melanges, pads en capsules met een steviger profiel, en bij robusta speelt Indonesië naast grotere spelers als Vietnam. Hoe merken daarmee schuiven, lees je in ons stuk over melanges die worden aangepast. Je zult op zo’n pak meestal niet lezen waar de boon vandaan komt, en een tegenvaller uit één land kan een brander opvangen met bonen van elders.

Anders ligt het als je bewust een koffie uit Indonesië koopt. Arabica komt uit Aceh en Noord-Sumatra, en daarnaast uit Java, Bali, Sulawesi en Flores, waar de oogst van 2025/26 volgens Sucafina ongeveer op het niveau van eerdere jaren lag. Staat er Sumatra of Aceh op je zak van de lokale brander, dan is de kans groter dat je iets merkt, zoals een partij die eerder op is of vervangen wordt door een andere streek. Dat is bij kleine herkomstkoffie sowieso gebruikelijk. Wat zo’n etiket wel en niet belooft, staat in ons stuk over herkomstetiketten lezen.

Wat je in het schap merkt

Voorlopig weegt de rest van de wereld zwaarder dan Indonesië. StoneX noemt zelf de redenen waarom de markt omlaag wil, zoals grotere voorraden die eraan komen, een grote Braziliaanse oogst, sterke export en een verwacht wereldwijd overschot volgens de internationale koffieorganisatie ICO. Op vrijdag 30 oktober stond arabica voor levering in december op 287,2 dollarcent per pond en robusta voor november op 3.219 dollar per ton. Dat beschreven we in ons stuk over aanbodzorgen die wegebben, samen met de vraag of je pak daardoor nu goedkoper wordt.

Tussen beurs en winkel zit bovendien altijd vertraging, omdat branders maanden vooruit inkopen. We legden dat uit toen de prijs vijf dagen op rij zakte. Een droogte die pas de oogst van 2027/28 raakt, kan dus op zijn vroegst ver in 2027 of later in de prijs van je pak terechtkomen, en alleen als hij ook echt doorzet. Een eerder El Niño-signaal zagen we al bij de Vietnamese oogst. Dat is het patroon om in de gaten te houden, want valt de droogte in meerdere robustalanden tegelijk, dan werkt dat sterker door dan één land alleen.

Dus moet je iets doen?

Nee. Een voorraad inslaan uit angst voor Indonesië heeft geen zin, want de beurs wijst nu de andere kant op en koffie wordt er bovendien niet beter van als hij lang ligt. Drink je graag een specifieke Sumatra, koop die dan gewoon als hij er is, in de hoeveelheid die je binnen een paar weken opdrinkt. Pas in de loop van 2027 wordt zichtbaar hoe de volgende oogst op Sumatra er echt voor staat. Tot die tijd is dit iets om te volgen en niet om op te reageren.