Dure bonen dwingen merken hun melange aan te passen: gebeurt dat hier ook?

Wat er in Australië veranderde

De aanleiding is de koffieprijs. Arabica en robusta waren op de wereldmarkt zo duur als sinds 1977 niet meer, schrijft ABC. De prijzen zijn inmiddels zo’n 35 procent gezakt vanaf de piek, in aanloop naar wat een recordoogst in Brazilië moet worden. Toch verwachten sommigen niet dat de winkelprijs snel volgt, omdat andere kosten blijven stijgen. Over die Braziliaanse oogst schreven we eerder in ons stuk over wanneer je de recordoogst aan je pak merkt.

Volgens ABC pakten merken het verschillend aan.

• Supermarktketen Coles verving bij een biologische fairtrade oploskoffie de vermelding “100 procent arabica” door simpelweg “oploskoffie”. Een tijdlang staan oude en nieuwe potten naast elkaar in het schap.
• Het Australische merk Vittoria, dat robusta in 2025 op zijn site nog een mindere boon noemde, heeft in een klein aantal melanges een deel robusta gestopt. De directeur zegt tegen ABC dat de bonen en oploskoffie nog altijd overwegend arabica zijn.
• Moccona, een merk van JDE Peet’s, verving op potten oploskoffie “100 procent arabica” door “100 procent koffiebonen”. Volgens het bedrijf werd de verpakking tegelijk met de melange aangepast.
• Nescafé zegt al ruim tien jaar robusta te gebruiken in een deel van zijn Gold-producten in Australië, en dat dit niet is veranderd.

Belangrijk detail uit het ABC-stuk is dat dit in Australië mag. Daar hoeft een merk de soort boon niet te vermelden, tenzij het er zelf een claim over maakt. Haal je de claim weg, dan hoef je ook niets te melden.

Gebeurt dit ook in Nederland?

Daar is op dit moment geen melding van. Het ABC-onderzoek gaat over Australische schappen en over merken zoals ze daar verkocht worden, en we nemen niet aan dat het hier hetzelfde gaat. Wel is de druk op de prijs van bonen wereldwijd dezelfde, en wisselen branders altijd al bonen om de smaak gelijk te houden als oogsten tegenvallen. Dat zei de directeur van Vittoria ook tegen ABC. Eerder schreven we al hoe een kleinere robusta-oogst in Brazilië doorwerkt in pakken en capsules.

Een andere melange hoeft niet slechter te zijn. Sensorisch wetenschapper Heather Smyth van de University of Queensland noemt robusta in het ABC-stuk geen slechte boon, wel een bitterdere. Ze vindt alleen dat kopers moeten weten wanneer een product waar ze bewust voor kozen verandert. Over robusta van hogere kwaliteit lees je meer in ons stuk over fine robusta uit Vietnam.

Zo zie je aan je eigen pak of er iets veranderd is

Merken melden een receptwijziging zelden met grote letters. Je moet het dus zelf opmerken. Deze punten helpen.

• Een claim die verdwijnt. Stond er eerst “100% arabica” op je pak of pot en nu niet meer, dan is dat het duidelijkste signaal. Precies dat gebeurde in Australië.
• Vagere woorden. Let op omschrijvingen die algemener worden, zoals “koffiebonen” of “melange” waar eerst een boonsoort of herkomst stond.
• Een nieuwe verpakking. Een nieuw ontwerp is vaak gewoon een nieuw ontwerp, maar het is ook het moment waarop een merk de inhoud kan aanpassen. Bij Moccona gebeurde het tegelijk.
• Een ander sterktecijfer. Veel pakken en capsules hebben een sterkte- of intensiteitsschaal. Schuift dat cijfer omhoog terwijl de naam gelijk blijft, kijk dan goed naar de rest van het etiket.
• Een andere herkomst. Noemt het pak landen van herkomst, vergelijk die dan met wat er eerder op stond.

Een praktische tip is om een foto te maken van de achterkant van het pak dat je nu fijn vindt. Dan heb je iets om mee te vergelijken als de smaak ooit anders lijkt. En twijfel je, stuur dan een vraag naar de klantenservice van het merk. Die moet kunnen zeggen of de samenstelling is gewijzigd.

Proef het zelf

Het etiket vertelt niet alles, je smaak wel. Smyth zegt tegen ABC dat vooral wie koffie zwart drinkt een verandering zal merken. In een cappuccino of latte valt een verschil minder snel op. Proef een nieuw pak dus eerst zonder melk, als espresso of als gewone zwarte kop. Is hij duidelijk bitterder, voller of minder fruitig dan je gewend bent, dan kan er meer robusta in zitten.

Bevalt het je niet, dan is er genoeg alternatief. Een lokale brander kan precies vertellen welke bonen in een melange zitten, en bij pakken die een enkele herkomst noemen weet je beter wat je koopt. Wil je juist een kop met meer pit, dan is een melange met robusta helemaal geen slechte keuze, zolang je maar weet dat je hem koopt. Hoe je sterkte en cafeïne uit elkaar houdt, staat in onze uitleg over sterke koffiebonen.