El Niño kost Costa Rica tot 15 procent van de oogst: wat merk je in je kopje?

Waarom je dit niet meteen in de supermarkt ziet

Costa Rica is klein op de wereldmarkt. Het Amerikaanse landbouwministerie USDA rekende in juni op 1,2 miljoen zakken van 60 kilo voor het seizoen 2026/27. Trek je daar 10 tot 15 procent van af, dan verdwijnen er ruwweg 120.000 tot 180.000 zakken. Dat is onze eigen rekensom, want Icafé noemt alleen een percentage en zijn eerdere schatting kan iets afwijken van die van de USDA.

Zet dat naast de recordoogst van 67,6 miljoen zakken in Brazilië en je ziet de verhouding: het verlies komt daar nog niet aan 0,3 procent van. Een gemiddelde supermarktmelange gaat daar dus niet van bewegen. Wat de prijs van je pak wél stuurt, zijn de grote herkomstlanden en de beurs, en die zakte de laatste weken juist. Costa Rica alleen keert die richting niet om.

Waar je het wel kunt merken

Het land teelt vrijwel uitsluitend arabica, en de Verenigde Staten zijn met bijna 40 procent de grootste afnemer van de export. De Europese Unie is de andere belangrijke bestemming. Volgens handelshuis StoneX hoort koffie uit Costa Rica tot de meest gezochte in de specialtymarkt, vanwege kwaliteit en consistentie. Merk je iets, dan dus waarschijnlijk in de hoek waar de herkomst op het zakje staat, de single origin bij je lokale brander, en niet in het pak van de grote merken. In de bronnen die wij lazen, noemt geen enkel merk deze oogst als reden om zijn melange of prijs aan te passen.

Prijs is bovendien niet het enige. Icafé zegt dat ook de kwaliteit en het gewicht van de exportkoffie worden geraakt. Voor een brander die mikt op één kavel uit één regio kan dat betekenen dat een vertrouwde koffie kleiner in aanbod wordt of anders smaakt. Bij een melange valt dat weg in het geheel, bij een koffie uit één streek proef je het eerder. Daarom is het slim om bij een nieuwe oogst even te vragen hoe die smaakt, in plaats van blind opnieuw hetzelfde te bestellen. Eerder lieten we al zien hoe merken hun melange aanpassen als bonen duur worden. Bij een kleine herkomst als deze kan het ook de andere kant op gaan, en wisselt de brander gewoon van land.

Wanneer komt dit in je kopje?

Niet nu. Wat er vandaag in de winkel ligt, komt van eerdere oogsten. Bij de vorige oogst vroegen kopers volgens koffieplatform Algrano al vanaf februari om monsters, en werden de eerste verse partijen van grote molens volgens StoneX eind juli en in augustus in de magazijnen verwacht. Volgt de nieuwe oogst dat patroon, dan zie je een eventuele krapte op zijn vroegst rond de zomer van 2027 terug. Algrano meldde over diezelfde vorige oogst dat sommige regio’s in Costa Rica al 50 tot 70 procent lager uitkwamen dan het recordjaar ervoor, dus branders die hier veel kopen, kennen krapte al. Voorraad inslaan heeft dus geen zin, zeker omdat gebrande koffie niet beter wordt van lang bewaren.

Guatemala kijkt mee

Ook Guatemala ligt in de droge zone van El Niño. Daar lag de regenval eind augustus al 29 procent onder normaal in de regio’s Pacífico en Altiplano Central, meldde het nationale weerinstituut volgens het overzicht van Living in Guatemala. Koffie loopt in het eerste El Niño-jaar volgens die bron minder direct gevaar, maar droogte die zich opstapelt in het droge seizoen kan de hooggelegen gebieden als Huehuetenango en San Marcos alsnog raken. Een verliescijfer voor de koffie zagen wij nog niet. De USDA rekende voor 2026/27 volgens Daily Coffee News op 3,26 miljoen zakken, en die raming stamt uit het voorjaar.

Daar zit voor de thuisbarista het echte aandachtspunt. Guatemala levert ruim tweeënhalf keer zoveel als Costa Rica, en een recordsterke El Niño speelt niet in één land tegelijk. De Amerikaanse weerdienst NOAA verwacht de sterke tot zeer sterke fase tot in het eerste kwartaal van 2027 en komt op 12 november met een nieuwe update. Stapelen de verliezen in Midden-Amerika, Colombia en Azië zich op, dan wordt het wel een verhaal voor het schap. Voor nu hoef je niets te doen, behalve je bonen op smaak te blijven kiezen.