Boezemfibrilleren en koffie: nieuwe studie ziet minder risico bij een paar koppen per dag

Wat er onderzocht is

Boezemfibrilleren is de meest voorkomende hartritmestoornis. De boezems van het hart trekken dan onregelmatig en vaak te snel samen. Koffie had op dat punt lang een slechte naam, omdat cafeïne bij sommige mensen hartkloppingen geeft.

De onderzoekers, verbonden aan de universiteiten van Zhengzhou en Peking, gebruikten gegevens van de UK Biobank. Dat is een grote Britse databank waarin vrijwilligers jarenlang worden gevolgd. Het ging om 495.269 mensen met een gemiddelde leeftijd van 57 jaar, die bij de start geen boezemfibrilleren hadden. Zij vulden één keer in hoeveel koffie en thee ze dronken. Daarna werden ze doorgaans zo’n dertien jaar gevolgd, en in die tijd kregen 37.261 van hen de diagnose. De studie verscheen in 2026 in het vakblad Food & Nutrition Research.

De deelnemers werden ingedeeld in vier groepen, namelijk geen koffie, een half tot één kopje, twee tot drie koppen en vier of meer. Ongeveer 22 procent dronk geen koffie en 31 procent zat op twee tot drie koppen.

Wat eruit kwam

Koffiedrinkers hadden een 7 tot 11 procent lagere kans op boezemfibrilleren dan niet-drinkers, ook nadat was gecorrigeerd voor onder meer leeftijd, roken, alcohol, beweging, gewicht, opleiding en inkomen. Het sterkste verband zat bij twee tot drie koppen. Daarboven werd het niet beter. De lijn daalt dus niet verder naarmate je meer drinkt.

Bij thee was het beeld zwakker. Twee tot drie koppen thee hingen samen met een ongeveer 5 procent lagere kans, en bij andere hoeveelheden waren de verschillen kleiner. De onderzoekers manen daar zelf tot voorzichtigheid. Tussen mannen en vrouwen, rokers en niet-rokers en verschillende leeftijden vonden ze geen duidelijk verschil.

Hoe sterk is dit bewijs

Het sterke punt is de omvang. Een half miljoen mensen, dertien jaar lang en ruim 37.000 diagnoses, dat is veel meer dan de meeste koffiestudies halen. Toch blijft het een observationele studie. Ze laat zien dat twee dingen samengaan en niet dat het ene het andere veroorzaakt.

Daar komen een paar zwakke plekken bij die voor je eigen kopje uitmaken.

• Het koffiegebruik is één keer gevraagd, bij de start. Wie in die dertien jaar meer of minder is gaan drinken, staat nog steeds in zijn oude groep.
• Een kop is niet gedefinieerd. Een klein kopje filterkoffie en een grote mok sterke koffie tellen even zwaar, en de zetmethode is niet meegenomen.
• Cafeïnevrije koffie is meegeteld als koffie. Het verband is dus niet zomaar aan cafeïne toe te schrijven.
• Mensen die geen koffie drinken, zijn geen willekeurige groep. Wie al hartkloppingen had of zich minder gezond voelde, kan juist daarom gestopt zijn.

Dat laatste punt is terug te zien in de cijfers. Toen de onderzoekers mensen met een bestaande hart- of vaatziekte buiten de berekening lieten, werd het verband zwakker bij de lichte drinkers en bij vier koppen of meer. Alleen de middengroep bleef overeind.

Zet het getal ook in verhouding. Over dertien jaar kreeg ongeveer 7,5 procent van alle deelnemers boezemfibrilleren. Een kans die een tiende lager ligt, komt bij zo’n uitgangspunt grofweg neer op minder dan één procentpunt verschil. Dat is onze eigen rekensom op basis van de gemelde aantallen, en ze laat zien dat het om een klein effect gaat.

Voor wie het wel en niet geldt

De deelnemers waren Britten van middelbare leeftijd en ouder en voor ruim 94 procent wit. Voor jongere mensen en andere groepen zegt de studie weinig.

Belangrijker is dat iedereen die bij de start al boezemfibrilleren had, is uitgesloten. De uitkomst gaat over de kans om het te krijgen, niet over wat koffie doet als je het al hebt. Merk je dat koffie bij jou hartkloppingen of een onrustig gevoel geeft, of heb je een ritmestoornis, dan is deze studie geen reden om je huisarts of cardioloog te negeren. Zij kennen jouw situatie, een gemiddelde over een half miljoen Britten doet dat niet.

Wat het betekent voor je dagelijkse kopjes

Drink je twee of drie koppen per dag en voel je je daar goed bij, dan is er in dit onderzoek niets wat erop wijst dat je moet minderen vanwege je hartritme. Dat past bij het advies waarover we eerder schreven, dat 400 milligram cafeïne per dag voor gezonde volwassenen als veilig geldt.

Drink je geen koffie, begin er dan niet om deze reden mee. Het effect is klein, de oorzaak is niet aangetoond en meer drinken leverde niets extra’s op. Omdat cafeïnevrij is meegeteld, hoef je ook niet per se de sterke variant te kiezen. Hoe die gemaakt wordt, lees je in ons stuk over cafeïnevrije koffie.

Opvallend is wel dat dezelfde hoeveelheid steeds terugkomt. Gisteren schreven we over een studie waarin twee tot drie koppen per dag samenhingen met minder depressie, ook onder Britten. Dat is geen bewijs dat drie koppen een magische grens is. Het kan net zo goed betekenen dat mensen met een gematigde koffiegewoonte op meer punten gematigd leven. Wat het wel laat zien, is dat een gewone hoeveelheid koffie in grote groepen telkens aan de gunstige kant uitkomt, en dat je voor je hartritme niet bang hoeft te zijn voor je ochtendkop.