Waarom Colombiaanse koffie zo vaak wint: welke bonen je thuis eens probeert
Inhoudsopgave
Het Engelstalige vakblad Perfect Daily Grind zette vandaag op een rij waarom Colombiaanse koffie zo goed presteert. Een opvallend cijfer uit dat stuk is dat op het wereldkampioenschap van de Global Coffee Awards in 2025 twaalf van de twintig best beoordeelde koffies uit Colombia kwamen. In hetzelfde jaar won de Colombiaanse brander Casa Landino de categorie voor koffie die in het land van herkomst zelf is gebrand.
Waarom Colombia zo vaak bovenaan staat
Het eerste is de natuur. Koffie groeit in Colombia op heel verschillende hoogtes en in heel verschillende microklimaten, van Nariño in het zuiden tot Antioquia, Huila en Tolima. Een van de geïnterviewde branders in het stuk zegt het mooi, Colombia kan voelen als ‘veel koffielanden binnen één land’.
Het tweede is organisatie. De nationale koffiefederatie en het onderzoeksinstituut Cenicafé ondersteunen duizenden kleine boeren met kennis, plantmateriaal en onderzoek naar nieuwe variëteiten die ziekten beter weerstaan en lekkerder zijn. Boeren leren ook van elkaar. Haalt een buurman een topscore met een bepaalde fermentatie, dan proberen anderen het het jaar erna ook.
Het derde, en voor de smaak het belangrijkste, is de verwerking. Colombiaanse boeren experimenteren met anaerobe fermentatie, lange fermentatie, temperatuurschokken en co-fermentatie, waarbij fruit, specerijen of gist aan de bonen worden toegevoegd tijdens het fermenteren. Dat levert koffie op met uitgesproken smaken die opvallen in een proefronde, en daar zijn juryleden en veilingkopers gevoelig voor.
Wat je op het pak ziet staan
Op een zak Colombiaanse specialtykoffie staan vaak drie dingen die je iets vertellen over de smaak. Deze tabel is een grove leidraad, want elke boer en elke brander maakt er weer iets eigens van.
| Op het pak | Wat het is | Wat je grofweg kunt verwachten |
|---|---|---|
| Huila, Nariño | Hoog gelegen regio’s in het zuiden | Frisser en fruitiger, met een heldere zuurgraad |
| Antioquia, Tolima | Grote, klassieke koffieregio’s | Vaak ronder, met chocolade, karamel of noten |
| Castillo, Colombia, Caturra | De gangbare variëteiten van het land | Gebalanceerd en toegankelijk, een goede eerste kennismaking |
| Pink Bourbon, Gesha | Zeldzamere variëteiten, vaak op veilingen | Bloemiger en complexer, en duidelijk duurder |
| Washed of gewassen | Het vruchtvlees wordt vóór het drogen verwijderd | Schoon en helder, je proeft de boon zelf |
| Natural, anaerobic | Gedroogd of gefermenteerd met vruchtvlees, of zonder zuurstof | Zoeter, voller en fruitiger, soms wijnachtig |
| Co-fermented of infused | Tijdens het fermenteren is fruit of iets anders toegevoegd | Heel uitgesproken, soms bijna als een smaakje |
Die laatste categorie verdient een kanttekening. Het vakblad wijst erop dat co-fermentatie vragen oproept over openheid. Als er tijdens de fermentatie iets is toegevoegd, hoort de koper te weten hoe die smaak is ontstaan. Ik ben het daar volledig mee eens. Een koffie die naar aardbei smaakt omdat er aardbeien bij zijn gegaan, is een ander product dan een koffie die van zichzelf zo smaakt. Staat het er niet op en proeft het verdacht veel naar snoep, vraag het dan na bij de brander.
Welke Colombiaanse bonen je thuis eens probeert
Begin met een gewassen koffie uit Huila of Nariño als je filterkoffie drinkt. Die komt het best tot zijn recht met pour over of in een goed filterapparaat, met een middelfijne maling. Je proeft dan waar de wedstrijdjury’s zo enthousiast over zijn, zonder dat er een verwerking tussen zit die alles overstemt.
Drink je vooral espresso of melkkoffie, kies dan een Colombiaanse koffie uit Antioquia of Tolima, of een Castillo. Die zijn ronder en houden het beter uit met melk. In een french press doen ze het ook goed.
Ben je nieuwsgierig naar de wedstrijdkant, probeer dan eens een natural of anaerobe koffie naast een gewassen koffie van dezelfde regio. Zet ze op dezelfde manier en proef ze na elkaar. Dat is de snelste manier om te begrijpen wat verwerking met een boon doet. Colombiaanse specialtykoffie vind je bij de meeste speciaalzaken en branders, in Rotterdam bijvoorbeeld bij de adressen uit onze gids voor specialtykoffie in Rotterdam.
Een laatste punt om in je achterhoofd te houden is het weer. De oogst in Colombia staat dit jaar onder druk van El Niño, en dat kan de prijs en het aanbod van topkoffie beïnvloeden. Wat dat voor je pak arabica betekent, lees je in El Niño raakt de oogst in Colombia.
