Hoeveel gram koffie per kopje? De verhouding voor elke zetmethode
Inhoudsopgave
De verhouding per zetmethode op een rij
De basis voor filterkoffie komt van de Specialty Coffee Association, de internationale vereniging die normen opstelt voor koffie en zetapparatuur. Haar onderzoek naar het zetten van filterkoffie, waarop ook de bekende brewing chart is gebaseerd, rekent met 55 gram gemalen koffie op een liter water. Veel thuiszetters en barista’s zitten iets hoger, rond de 60 gram. Voor de andere methodes gelden de aanwijzingen van de makers zelf, of de vuistregels die we op deze site eerder uitwerkten.
| Zetmethode | Verhouding | Voor één kop of mok | Waar het vandaan komt |
|---|---|---|---|
| Filterapparaat | 55 tot 60 gram per liter | 14 tot 15 gram op 250 ml | Specialty Coffee Association |
| V60 en andere pour-over | ongeveer 1 op 16,7 | 15 gram op 250 gram water | ons V60-recept |
| French press | een bolle eetlepel per kopje van 1,25 dl | twee bolle eetlepels voor een mok | gebruiksaanwijzing van Bodum |
| AeroPress | 16 tot 18 gram, water tot de 4 | één kop | instructies van AeroPress |
| Espresso | ongeveer 1 op 2 | 18 gram koffie voor 36 gram espresso | onze espressogids |
| Moka pot | vast, de pot bepaalt het | trechter vol, niet aandrukken | fabrikant Bialetti |
Wie de grammen in de filterkolom narekent, ziet dat 55 gram per liter neerkomt op ongeveer 1 op 18. Wie het iets steviger wil, schuift richting de 60 gram, en dan zit je op ongeveer 1 op 16,7, precies waar ons V60-recept uitkomt.
Waarom espresso zo anders rekent
Het grote verschil zit in wat je meet. Bij filterkoffie, French press en AeroPress weeg je het water dat je erop schenkt. Bij espresso weeg je wat er in je kopje terechtkomt. Dat is een geconcentreerde drank, en daarom is de verhouding zoveel korter. In ons stuk over een espresso die zuur smaakt staat de vuistregel uitgewerkt. Met 18 gram gemalen koffie in het filter mik je op rond de 36 gram espresso, in ongeveer 25 tot 30 seconden. Een kleiner filter met 14 of 15 gram werkt net zo, dan wordt het 28 tot 30 gram in het kopje.
Bij de moka pot heb je weinig te kiezen, en dat is eigenlijk prettig. Bialetti schrijft voor dat je het onderste deel vult tot net onder het ventiel en de trechter vol schept zonder de koffie aan te drukken. Een pot voor drie kopjes geeft dus altijd ongeveer dezelfde hoeveelheid. Wil je minder koffie, dan heb je een kleinere pot nodig, want een halfvolle trechter levert een waterige en vaak bittere kop op.
Lepels of grammen
De French press is de enige methode in het rijtje waarvoor de fabrikant nog met lepels rekent. Bodum adviseert in de gebruiksaanwijzing een bolle eetlepel, of het schepje dat bij de pot zit, per kopje van 1,25 deciliter, en daarna minstens vier minuten laten trekken. Dat werkt, maar een lepel grove maling weegt bij de ene boon meer dan bij de andere. Een donker gebrande boon is lichter en groter dan een licht gebrande, dus dezelfde lepel geeft dan minder koffie.
Daarom raden we een weegschaal aan zodra je vaker dan af en toe zet. Een eenvoudige keukenweegschaal die op de gram weegt is genoeg voor filter en French press. Voor espresso is een koffieweegschaal met timer handiger, omdat je dan tegelijk het gewicht en de doorlooptijd ziet. Weeg ook het water, niet alleen de koffie. Een gram water is een milliliter, dus op de weegschaal zie je meteen hoeveel er in de dripper of de pot zit.
Bijstellen op smaak
Zie de getallen in de tabel als het beginpunt en niet als de uitkomst. Smaakt je filterkoffie waterig zonder dat hij zuur of bitter is, dan doe je er een gram of twee meer koffie bij. Is hij zwaar en scherp, neem dan iets minder. Smaakt hij zuur of juist bitter, dan zit het probleem meestal niet in de verhouding maar in de maling, en daarvoor kijk je in ons overzicht van de maalgraad per zetmethode. Verander steeds één ding tegelijk, anders weet je achteraf niet wat het verschil maakte.
Bij de AeroPress zie je hoe flexibel het allemaal is. De maker zelf schrijft 16 tot 18 gram voor met water tot de vier op de cilinder, maar laat ook ruimte voor een fijnere maling en een kortere trektijd. Juist daarom is het zo’n dankbaar apparaat om mee te spelen. Begin bij het officiële recept, proef, en pas daarna één ding aan. Voor filterkoffie in een V60 staat het hele recept, inclusief schenken en bloom, in ons stuk over filterkoffie met een V60.
Ons advies voor wie nu nog met een maatschepje werkt is eenvoudig. Weeg één keer hoeveel jouw schepje met jouw bonen weegt. Dan weet je meteen of je in de buurt van die 55 gram per liter zit, en dat verklaart vaak meer over een flauw kopje dan een nieuw apparaat.
