Duurzaam op je pak koffie mag straks alleen nog met bewijs: dit verandert
Inhoudsopgave
Welingelichte Kringen zette de nieuwe regels op 23 september op een rij in een stuk over groene claims op shampoo en koffie. Hieronder staat wat dat betekent voor het schap met koffie, en hoe je vanaf nu een verpakking leest.
Waar de nieuwe regels vandaan komen
De regels komen uit een Europese richtlijn met de lange naam Empowering Consumers for the Green Transition, meestal afgekort tot EmpCo. Nederland heeft die omgezet in een eigen wet, die de Eerste Kamer op 26 mei 2026 als hamerstuk aannam. Op 27 september treedt die wet in werking. Er komen twaalf praktijken bij op de lijst van reclame die altijd als misleidend geldt.
Dat die lijst nodig was, bleek al eerder. Volgens onderzoek van de Europese Commissie uit 2020 was 53,3 procent van de onderzochte milieuclaims in de EU vaag, misleidend of ongegrond. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt toezicht en kan een last of een boete opleggen. Die boete kan volgens de bron oplopen tot 900.000 euro per overtreding, of een percentage van de omzet.
Belangrijk voor wie deze week boodschappen doet: er is geen overgangstermijn voor bedrijven, maar pakken met de oude verpakking mogen nog een tijd in de winkel staan. Een vaag “duurzaam” op een pak dat je volgende week ziet, is dus niet meteen een overtreding. Het kan gewoon oude voorraad zijn.
Wat er op een pak koffie verandert
Koffie is een product waar veel groene taal op staat. Denk aan “verantwoord geteeld”, “goed voor boer en planeet”, “klimaatneutraal” of een eigen logo van het merk met een blad erin. Onder de nieuwe regels hangt het er vooral van af of zo’n claim specifiek is en of iemand anders dan de fabrikant hem controleert.
| Op de verpakking | Vanaf 27 september 2026 |
|---|---|
| Alleen “duurzaam”, “groen” of “milieuvriendelijk”, zonder uitleg | Mag alleen nog onder strikte voorwaarden, en moet duidelijk en controleerbaar onderbouwd zijn |
| “Klimaatneutraal” of “CO2-neutraal” op basis van compensatie | Verboden |
| Een eigen logo van het merk, zonder onafhankelijke controle | Niet meer toegestaan |
| Afbeeldingen en symbolen die een groene indruk wekken | Kunnen ook als duurzaamheidsclaim gelden |
| Een specifieke claim, bijvoorbeeld over het materiaal van de verpakking | Mag, als de fabrikant hem kan onderbouwen |
| Keurmerken met een onafhankelijk certificeringssysteem | Blijven bestaan |
Die laatste regel is voor koffiedrinkers de belangrijkste. De bekende keurmerken op koffie, zoals Fairtrade en Rainforest Alliance, werken met onafhankelijke certificering, en het EU-biologisch logo is door de Europese overheid zelf vastgelegd. Die hoeven niet van het pak. Wat wel onder druk komt te staan, zijn de eigen programma’s van merken en winkelketens die alleen met een eigen logo werken en niet door een onafhankelijke partij worden gecontroleerd. Die moeten ofwel een externe toets krijgen, ofwel verdwijnen.
Wij vinden dat eerlijk gezegd een goede ontwikkeling. Een pak koffie met drie verschillende groene stempels leest nu als een pak dat heel erg zijn best doet, maar je kunt als koper niet zien welke stempel iets betekent. Dat verschil wordt vanaf zaterdag zichtbaar.
Capsules, pads en de verpakking zelf
Bij capsules gaat het vaak niet om de koffie, maar om het materiaal. Termen als “recyclebaar” of “composteerbaar” zijn specifieker dan “groen”, en die mogen blijven als de fabrikant ze kan waarmaken. Dat zegt alleen nog niets over wat er in jouw gemeente met die capsule gebeurt. Een aluminium cup is in principe goed te recyclen, maar dan moet hij wel in de juiste afvalstroom terechtkomen. Hoe dat bij jou werkt, lees je in ons stuk over Nespresso-cups recyclen.
Wie het afval echt wil beperken, heeft meer aan gedrag dan aan een woord op de doos. Een hervulbare koffiecup of gewoon bonen in een zak scheelt meer dan welke claim dan ook.
Zo lees je vanaf nu een pak koffie
De nieuwe regels maken het makkelijker om door de verpakking heen te kijken. Een paar vuistregels die je bij het schap direct kunt gebruiken.
- Staat er alleen “duurzaam” of “groen” zonder uitleg? Dan voldoet de fabrikant waarschijnlijk niet aan de nieuwe regels, of het is een oude verpakking.
- Zie je een logo dat je niet kent? Zoek het op in de Keurmerkenwijzer van Milieu Centraal. Daar staat per keurmerk wie het controleert en wat het betekent.
- Wordt de koffie “klimaatneutraal” genoemd? Als dat op compensatie rust, mag het vanaf 27 september niet meer. Wat wel mag, is een concrete claim over bijvoorbeeld minder uitstoot bij het branden, mits onderbouwd.
- Twijfel je aan een claim? Je kunt een misleidende groene claim melden bij ACM ConsuWijzer.
Wat de regels niet doen, is iets zeggen over de smaak of de kwaliteit van de koffie. Een pak met een keurmerk kan prima koffie zijn en een pak zonder keurmerk ook. Kies je bonen op smaak en op hoe je zet, en kijk voor het bewaren na het openen vooral naar de zak zelf. Een goed sluitende zak met ventiel doet meer voor je koffie dan een groen blaadje erop.
Wat je de komende maanden kunt verwachten
Merken zullen hun verpakkingen de komende tijd aanpassen, en dat zie je vanzelf in het schap. Sommige woorden verdwijnen, andere claims worden langer en preciezer. Dat is precies de bedoeling. Een zin als “de verpakking bestaat voor de helft uit gerecycled plastic” zegt je meer dan “bewust verpakt”.
Voor wie de moeite neemt om de achterkant van een pak te lezen, wordt het boodschappen doen dus iets overzichtelijker. En wie dat niet doet, kiest in elk geval minder vaak op een blaadje of wereldbol die niemand ooit heeft gecontroleerd.
