Koffiedrinkers hebben andere darmbacteriën: wat de Deense studie laat zien

Het is een klein onderzoek, maar het meet iets wat eerdere studies naar koffie en de darm meestal niet deden: niet alleen welke bacteriën er zitten, maar ook hoe de darm zich gedraagt.

Wat de onderzoekers maten

Aan de studie deden 61 gezonde volwassenen mee, die negen dagen werden gevolgd. Ze hielden bij wat ze aten en dronken, en in hun urine maten de onderzoekers cafeïne en de stoffen waarin het lichaam cafeïne afbreekt. Vijftig deelnemers slikten bovendien een draadloze capsule die onderweg door het maag-darmkanaal de zuurgraad, de druk en de beweging registreerde.

Belangrijk om te weten: de onderzoekers telden geen koppen, maar dagen. Als frequente koffiedrinker gold iedereen die op meer dan drie van de acht geregistreerde dagen koffie dronk. Ongeveer 48 van de 61 deelnemers vielen in die groep. De rest dronk zelden koffie.

Wat ze vonden in de darm

In de ontlasting van de frequente drinkers zat een grotere variatie aan bacteriën. Drie groepen kwamen bij hen vaker voor, waaronder Lawsonibacter en Slackia. Hoe meer afbraakproducten van cafeïne in de urine, hoe meer samentrekkingen de capsule in de dikke darm registreerde. Ook de zuurgraad in de dunne darm verschilde tussen de vaste en de incidentele drinkers.

Dat de darm in beweging komt door koffie, kennen veel mensen uit eigen ervaring na het eerste kopje van de dag. Deze studie laat zien dat die beweging bij vaste drinkers ook over meerdere dagen te meten is, en dat ze samenhangt met hoeveel cafeïne iemand binnenkrijgt.

Lawsonibacter is geen onbekende. Een grote studie in Nature Microbiology uit 2024 vond de bacterie Lawsonibacter asaccharolyticus vier tot acht keer vaker bij mensen die veel koffie drinken dan bij niet-drinkers, meldde News-Medical. Dat gold ook voor cafeïnevrije koffie, en in het lab groeide de bacterie sneller als er koffie bij kwam. Over die rol van cafeïnevrije koffie schreven we eerder in cafeïnevrije koffie en je darmflora. De Deense resultaten passen in dat beeld, met een veel kleinere groep maar met metingen in de darm zelf.

Oorzaak of samenhang

De studie toont verbanden, geen oorzaak. Mensen die vaak koffie drinken, kunnen ook op andere punten anders eten of leven, en met 61 deelnemers is het onderzoek klein. Koffie bevat wel stoffen die onverteerd de dikke darm bereiken en daar als voedsel voor bacteriën kunnen dienen, en onderzoeker Henrik Munch Roager zegt dat er goede redenen zijn om aan te nemen dat de uitkomsten niet op toeval berusten. Maar dat koffie de verschillen veroorzaakt, is hiermee niet aangetoond.

Ook belangrijk: dat er meer van een bepaalde bacterie zit, betekent niet automatisch dat je gezonder bent. De studie zegt niets over klachten, ziektes of hoe de deelnemers zich voelden.

Wat het zegt over jouw kopje

Omdat de onderzoekers drinkdagen telden en geen koppen, zegt de studie niets over een ideale hoeveelheid. Het gaat om regelmaat: wie bijna elke dag koffie drinkt, laat sporen na in de darm die bij een incidentele drinker ontbreken. Er volgt geen advies uit om meer koffie te gaan drinken.

Merk je zelf dat koffie je darmen flink op gang brengt, dan past dat bij wat de capsules maten in de dikke darm. Hoe de darm en het brein bij koffie met elkaar samenwerken, beschreven we eerder in ons stuk over het onderzoek uit Cork. En wil je weten waarom je bittere koffie juist lekkerder gaat vinden naarmate je hem vaker drinkt, lees dan de rol van je darmen bij smaak.